Herhalen maar niet nadoen popmuziek

Popmuziek, house, rhytm & blues, metal - whatever. Spannend is het steeds minder vaak. Veel muziek van nu heeft het schema van primitieve jazz: variaties op een thema. Ook leuk, jammer alleen dat thema en variaties vaak niet meer dan ideetjes zijn die een paar maal worden herhaald. Eén pakkend geluidje en je hebt een nummer. Kassa!

Maar, zegt de optimist, er gebeurt weer wat. De popmuziek is in een van haar meest interessante fasen beland. Stijlen worden gehusseld, tegenover, onder en boven elkaar geplaatst en nieuwe muziek ontstaat - echt wel postmodern. Ja ja, maar daar blijft het vaak bij. Weinig bands gaan nog op onderzoek uit, popmuziek biedt vaak niet veel meer dan een of twee pakkende geluidjes die maar worden herhaald en herhaald.
Gelukkig is er ook nog België. In 1994 brak het Antwerpse dEUS door met de cd Worst Case Scenario. In haar kielzog volgde een rits andere bands, vaak bemand door jongens die in meerdere formaties meespeelden. Jubelend sprak men in 1995 en 1996 over de Belgische popmuziek die analoog aan de Britpop werd gedoopt tot Belpop. Rond de leden van dEUS doken bands op als Kiss My Jazz, Tumbleweed, Flowers for Breakfast, Stephan Duncan and the Recipe Hour, Think of One, Gore Slut, Moondog jr. - dat zijn de namen die steeds terugkomen.
En ze blijven komen, want met het verschijnen van de nieuwe cd I Paint Pictures On A Wedding Dress van Zita Swoon wordt andermaal duidelijk dat de waardering voor Belgische popmuziek niet bepaald een hype was. Zita Swoon is de band die eerst Moondog jr. heette. De naamsverandering vond plaats na een klacht van een of andere vage bluesvedette die onder de naam Moondog door Duitsland trekt. Het werd Zita Swoon, wat naar eigen zeggen de ene keer iets zou betekenen als ‘op trage wijze iets moois maken’ en de andere keer gewoon 'intens verlangen’.
De cd die nog onder de naam Moondog jr. werd uitgebracht, was verrassend eenvoudig. Gewoon een paar jongens die wat op potten en pannen timmerden, een bas erbij, piano. Everyday I Wear A Greasy Black Feather On My Head is bijna theater: een groepje jongens vertelt verhalen op muziek. Het succes was groot genoeg om bandleider Stef Kamil Carlens te doen besluiten uit zijn andere band, dEUS, te stappen.
De tweede cd, nu onder de naam Zita Swoon, was Music Inspired By Sunrise. De film met deze titel werd zeventig jaar eerder gemaakt door W.F. Murnau.
De derde cd, I Paint Pictures On A Wedding Dress kwam onlangs uit. Geen filmmuziek maar weer gewoon liedjes, echte liedjes, dus niet een paar herhaalde ideetjes. Sommige hebben vreemde titels, zoals 'About the Successful Emotional Recovery of a Gal Named Maria’. Het meest verrassend is 'My Bond with You and your Planet: Disco!’
Nu je wordt doodgegooid met de meest platvloerse imitaties van disco uit de seventies, komt Zita Swoon ook nog eens met disco. Maar Zita Swoon maakt zich er niet gemakkelijk vanaf en gebruikt niet enkel een sjabloon. Zita Swoon doet niet alleen na, maar probeert met typische seventies-geluiden dezelfde spanning te creëren die sommige jarenzeventigmuziek weet op te roepen. In plaats van nadoen, citeren en herhalen groeit het nummer verder en verder uit tot het epische proporties krijgt.
Zo is de muziek van Zita Swoon. Geluiden uit alle tijden. De verschillende soorten en stijlen worden niet overgenomen en naast elkaar weergegeven; ze worden onderzocht, waarbij de verschillen en overeenkomsten aan het licht komen. Het is een beetje een ander wereldbeeld: diverse waarheden als een organisch geheel.

  • Paul Weller, Paul Weller Modern Classics. Verzamel-cd, maar dat zij Weller vergeven, want Paul Weller zij bij voorbaat ongeveer alles vergeven. Gelukkig staat deze dubbel-cd niet ook nog eens vol met Wellers oude werk voor The Jam en The Style Council. Wat hij in de jaren negentig als singer-songwriter deed, is voorlopig wel even genoeg.