Foto’s uit Zuid-afrika van Joris Den Blauwen

Herkansing voor Mbeki

«Wij hebben een regering ván de mensen, vóór de mensen en dóór de mensen — die wordt geleid door een president die niet houdt van mensen», grapte de Zuid-Afrikaanse cabaretier Pieter-Dirk Uys half maart in een verkiezings conference in Stellenbosch. Toch stemden vorige week bijna elf miljoen Zuid-Afrikanen, krap zeventig procent van de opgekomen kiezers, bij de derde vrije verkiezingen voor het African National Congress (ANC) van president Thabo Mbeki. Het was de grootste meerderheid die de «driepartijen-alliantie» van vakbeweging Cosatu, de communistische partij en het ANC tot nu toe haalde.

Oppositiepartij Democratic Alliance, die rekende op een vijfde van de stemmen, bleef hangen op slechts 12,4 procent. Lijsttrekker Tony Leon toonde zich niettemin tevreden. Zijn partij is gegroeid en wist dit jaar meer zwarte kiezers te mobiliseren. De echte verliezer is de Nuwe Nasionale Party. De voormalige apartheidspartij werd met 1,7 procent bijkans weggevaagd.

Een vijfde van de volwassen Zuid-Afrikanen is besmet met het aidsvirus. Mbeki heeft zich in de campagnes niet hoeven verdedigen voor zijn dodelijke missers bij het aidsbeleid. Dissidente wetenschappers, die de relatie tussen hiv en aids in twijfel trekken, konden tijdens zijn eerste regeertermijn rekenen op zijn sympathie. Aids is volgens hen vooral een gevolg van onderontwikkeling, antiretrovirale medicamenten helpen daar niets tegen.

«Hoe doe je dat toch?» vraagt Pieter-Dirk Uys aan het eind van zijn show verkleed als oud- president P.W. Botha aan een pop die Thabo Mbeki moet voorstellen. «Over een paar jaar zijn er tien miljoen zwarten minder in dit land en nationaal en internationaal word jij op handen gedragen.» «Kijk», antwoordt de aan zijn pijp lurkende «Mbeki»: «Jij noemde het apartheid. Dat was niet zo’n handige term. Ik noem het armoede.»

Op 1 april begon de verspreiding van anti retrovirale medicijnen. Op 27 april aanstaande, de dag dat Zuid-Afrika tien jaar democratie viert, zal Thabo Mbeki voor nog eens vijf jaar beëdigd worden.
Peter Vermaas