Opera: ‘Antigona’ / ‘Hamlet’ / ‘Siroe, re di Persia’

Herontdekt

Medium opera
Antigona © Jörg Landsberg

Het is verbazingwekkend: naast de grote en dure operaproducties van De Nationale Opera in Amsterdam zijn er nog altijd talloze kleine en middelgrote operaproducties te zien. Ondanks vermeende crises en reële bezuinigingen. Zo zijn er nu minstens drie opera’s te horen van componisten die ten onrechte honderden jaren vergeten waren.

Hamlet van Ambroise Thomas (1811-1896) naar Shakespeare werd omstreeks 1900 in Nederland vele tientallen keren gespeeld, maar daarna meer dan honderd jaar niet meer, ondanks het sterke verhaal en de schaamteloos mooie muziek. Nu heeft het kleine Haagse gezelschap Opera2day de opera ingekort en uitgedund: alle overbodige balletten zijn geschrapt, het kleine New European Ensemble vervangt het grote orkest, de solisten nemen gezamenlijk de koorpartijen voor hun rekening en projecties maken scènewisselingen overbodig. Het resultaat is een geconcentreerde, ontroerende en zeer mooie muzikale versie van het Hamlet-verhaal. Regie: Serge van Veggel, dirigent: Hernán Schvartzman. Bariton Quirijn de Lang is een sterke Hamlet, sopraan Lucie Chartin een hartstochtelijke Ophélie en, verrassend, acteur Joop Keesmaat de sinistere geest van Hamlets vader.

Ook in Siroe, re di Persia van Johann Adolf Hasse (1699-1783) zien we een familiegeschiedenis tegen een maatschappelijke achtergrond van oorlog en geweld. Hasse’s vele opera’s zijn totaal vergeten, deze Siroe is zelfs nog nooit eerder in Nederland scenisch opgevoerd. Het is een ingewikkeld verhaal over een koning en twee zoons en de Duitse regisseur Jakob Peters-Messer maakt er in een coproductie van De Nederlandse Reisopera en het Oldenburgisches Staatstheater een fraai spektakel van, een mengsel van oude Perzische, achttiende-eeuwse en hedendaagse elementen tegen een achtergrond van oorlog en verwoesting, waar het gezond verstand maar nét wint. Het Orkest van het Oosten speelt prachtig onder de Griekse dirigent George Petrou.

Floris Visser regisseert van Tommaso Traetta (1727-1779) de hartverscheurende Antigona bij zijn Opera Trionfo in een coproductie met Theater Osnabrück. Alle personages worden verscheurd door twijfel, voorop Christian Damsgaard als een wanhopige, aan het einde krankzinnig geworden dictator Kreon. Opvallend is dat Ismene (Lina Liu) even opstandig is als haar zuster Antigone (Erika Simons). Eigenlijk is iedereen op Antigone’s hand als zij tegen Kreons verbod haar gesneuvelde broer wil begraven, niet alleen haar verloofde Hemon (alt Katarina Morfa), maar ook de soldaten en het koor. Zelfs een vertrouweling van Kreon (Kevin Ruijters) neemt afstand van diens verbod. Deze Verlichtingsopera eindigt positief, maar Visser geeft terecht toch een tragische draai aan dat einde. Andreas Hotz dirigeert het Osnabrücker Symphonieorchester en aan de fraaie muziek is goed te horen dat de jonge Mozart er goed naar heeft geluisterd.


Antigona, t/m 21 december, operatrionfo.nl; Hamlet, t/m 3 april, onder andere 10 maart in Amsterdam, opera2day.nl; Siroe, re di Persia t/m 24 februari, reisopera.nl