#9

Het CDA heeft geen tegenstanders nodig, die heeft ze zelf wel in huis

Reclame voor het CDA in de buurt van het dorp Vorden © ANP/Klaas Fopma

In de weken voor de Tweede Kamerverkiezingen blogt Aukje van Roessel over de campagne, die in deze tijden van corona goeddeels digitaal zal zijn. Aflevering 9: Over oude patronen en problemen

Zet VVD-lijstrekker Mark Rutte tegenover zijn PVV-collega Geert Wilders en je krijgt steeds hetzelfde debat. Soms zelfs bijna woordelijk. Want de discussie op tv in Pauws Verkiezingsdebat over de vrouw met kanker wier zorg werd uitgesteld als gevolg van corona, hebben de twee al gehad tijdens het zoveelste coronadebat in de Tweede Kamer. Geen kiezer die er iets van leert. En de eigen aanhang ziet er het toch al ingenomen standpunt door bevestigd.

Nodig de lijsttrekker van Forum voor Democratie Thierry Baudet uit voor een tafelgesprek bij het tv-programma Jinek en de kans is groot dat hij wegloopt. Spannende televisie heet dat dan. Goed voor de kijkcijfers, want er wordt over gepraat en geschreven. Ook door mij nu. Maar Baudet doet wat hij altijd doet. Weglopen, letterlijk dan wel figuurlijk. Het lijkt op een lange vinger naar ‘het kartel’, waar hij graag op afgeeft maar ondertussen het liefst bij zou horen. Ik denk dat het weglopen vooral een karaktertrek is.

Confronteer een lijsttrekker met een boze burger, zoals het tv-programma Nieuwsuur in deze campagnetijd doet, en ook dan is succes op de interne media-meetlat verzekerd. CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra kreeg afgelopen woensdag een boze boerin tegenover zich. Dat was te verwachten.

Het CDA had altijd een sterke boerenachterban. De partij wil dan ook – te – weinig doen aan het verminderen van de veestapel om het stikstofprobleem aan te pakken, vinden critici. Een boerin die dan toch blijft volhouden dat haar land door het CDA wordt afgepakt voor woningbouw, dat zou zelfs een politieke tegenstander van het CDA moeten bestempelen als unfair.

Niet dat het CDA door Nieuwsuur in de problemen is gebracht. Daar heeft de partij dat tv-programma niet voor nodig. Dat lukt de christendemocraten zelf wel. Het gerommel over wie de lijsttrekker en wat de koers moet zijn, is niet van gisteren. En werd ook niet opgelost met de komst van Wopke Hoekstra.

De huidige lijsttrekker had zich beter aan zijn eigen, eerdere constatering kunnen houden dat hij meer een bestuurder is dan een politicus, ook toen hem werd gevraagd de overbelaste en zichzelf overschattende Hugo de Jonge op te volgen. De Jonge was de eerder gekozen lijsttrekker die zich terugtrok om zich te kunnen concentreren op zijn werk als minister van Volksgezondheid. En sindsdien een stuk ontspannener de Kamer van repliek dient tijdens de coronadebatten. Welhaast op het aanstekelijke af.

Zonder Hoekstra zou de partij na het vertrek van De Jonge opgescheept hebben gezeten met Pieter Omtzigt, die nipt werd verslagen door De Jonge bij de interne verkiezingen. Omtzigt mag dan, samen met SP-Kamerlid van Renske Leijten, de held zijn van het aan de kaart stellen van de kindertoeslagenaffaire. Intern weten ze bij het CDA dat deze man geen teamspeler is. Mogelijk vrezen ze ook zijn hardheid.

Want Omtzigt is ook de man die vindt dat we in Nederland in een bananenrepubliek leven. Een pijnlijke opmerking van een lid van de partij die niet alleen de laatste vier jaar, maar ook in de decennia daarvoor die republiek veelvuldig mede heeft vorm gegeven, inclusief de kindertoeslagenwet én inclusief de harde aanpak van de Bulgarenfraude. Met overigens ook Omtzigt zelf al ruim twintig jaar aan het roer in de Tweede Kamer als medewetgever.

Het CDA heeft – vooralsnog – in Hoekstra niet de gedroomde leider gekregen die de vele tegenstellingen in de partij toch weet samen te binden. Dus kreeg de Fries Hoekstra vanuit Brabant en Limburg kritiek toen hij in een promotiefilmpje op de schaats ging staan, maar zij geen carnaval mochten vieren. Waarom niet een lijsttrekker uit het Zuiden? Daar zijn immers veel stemmen te halen. Wat weer blootlegt hoe achtergesteld ze zich daar voelen bij het Noorden en de Randstad.

Ook de boeren voelen zich binnen het CDA achtergesteld, bij de stedelingen. Wat nog weer eens wordt benadrukt nu voormalig CDA-minister Henk Bleker openlijk zegt voor Forum voor Democratie te gaan stemmen. Ook al mag dat niet verbazen na Blekers optreden bij de boze-boeren-demonstraties in Den Haag. En dan is er ook nog een groep CDA’ers die vindt dat de partij onvoldoende haar sociale gezicht laat zien, door een andere deel van het CDA wel de linkse tak genoemd. Oftewel, het CDA heeft geen tegenstanders nodig, die heeft ze zelf wel in huis.

Nog minder dan een week tot de verkiezingen. En wat zien we? Oude patronen en problemen.