Het einde van de drugsverdwazing?

Een naamloze werkgroep van acht personen die ‘op persoonlijke titel’ meededen, heeft een eerste versie de nota Drugsbeheersing door legalisatie: Een plan voor regulering van het drugsprobleem opgesteld. Hoewel een lid van het openbaar ministerie, een commissaris van politie en twee mensen uit het bedrijfsleven in de groep zitten, hebben die instanties als zodanig zich niet gecommitteerd. Maar erg belangrijk is al dat er eindelijk ook uit die groepen van onze samenleving contraire geluiden te horen zijn. Geluiden die zich teweerstellen tegen een voortzetting van de wereldwijd mislukte poging tot drugsbeheersing via het strafrecht, die alleen maar tot ellende heeft geleid en waarvan ik me afvraag of het geen symptoom is van collectieve verdwazing.

Het rapport heeft twee prettige bijzonderheden: het geeft veel concrete feiten en cijfers en het draait nergens om de zaken heen. Uitgangspunt is dat drugsgebruik weliswaar zeer schadelijk kan zijn voor de gezondheid van mensen, maar dat het een zaak is, die - anders dan moord, diefstal, verkrachting en flessentrekkerij - zowel door de daders (de handelaars) als door de slachtoffers (de gebruikers) als zeer begerenswaardig wordt gezien, zij het vanuit verschillend gezichtspunt. In zo'n situatie is het strafrecht bijna per definitie machteloos. Uitgangspunt van de nota is daarom ook dat in onze samenleving de vraag naar drugs zal blijven bestaan en dat het er niet om gaat drugshandel en drugsgebruik uit te roeien, maar om handel en gebruik te beheersen.
Pregnant wordt in de nota aangegeven wat we allemaal wel weten of vermoeden, namelijk: het drugsverbod, deze ‘goudmijn en motor van de misdaad’, is: 'Onwerkzaam: er wordt nu zes keer meer cocaine in beslag genomen dan enkele jaren geleden, maar dat heeft geen invloed gehad op de prijs en op de beschikbaarheid; onrechtvaardig: drugsgebruikers doen in principe hooguit zichzelf schade aan, en bovendien discrimineert het verbod hen ten opzichte van drinkers, rokers en gokkers; het ondermijnt de rechtsstaat, omdat politie en justitie geen tijd meer hebben voor “gewone” delicten en omdat zwart geld de samenleving corrumpeert; en het is onnodig: het drugsgebruik is beter te beheersen via legalisatie.’
Een van de bijlagen bevat een schema: drugs, wat zijn dat, welke werking hebben ze, hoe verslavend zijn ze. In dat schema zijn koffie, tabak en alcohol ook opgenomen. We leren dat ecstasy niet tot gewenning leidt, evenmin als LSD, hasj en cocaine. Tabak, alcohol, heroine en opium doen dat wel. Ik moest daarbij denken aan de Amerikaanse essayist Gore Vidal die al in 1965 wist dat 'onze drugswetgeving een schandaal is op wereldniveau’ en die in 1970 schreef: 'Het is mogelijk binnen een heel korte tijd in de VS verslaafdheid aan drugs grotendeels uit te bannen. Maak eenvoudig alle drugs verkrijgbaar en verkoop ze tegen kostprijs. Voorzie elke drug van een nauwkeurige beschrijving van zijn - goede of slechte - uitwerking op de gebruiker. Zeg niet dat marihuana verslavend werkt of gevaarlijk is, want dat is niet zo, zoals miljoenen mensen weten, die ook weten dat het er anders voorstaat met speed dat tot een heel onplezierige dood leidt, of met heroine, dat verslavend werkt en waar moeilijk mee te kappen valt.’
Helaas is hij er niet in geslaagd president van de Verenigde Staten te worden.