Het Engelse equivalent van de grachtengordel

Londen - In een poging de klassenstrijd een nieuw leven in te blazen, merkte de socialistische oppositieleider Ed Miliband eind vorig jaar tijdens een Kamerdebat op dat David Cameron geen benul zou hebben van de manier waarop gewone burgers leven. Een dag later gaf de sketchschrijver Andrew Gimson in The Daily Torygraph het vileine antwoord dat de premier eigenlijk had moeten geven: ‘We doubt whether Mr Miliband, born into the intellectual aristocracy of north London, has an infallible understanding of the lives of ordinary people.’ Met de intellectuele aristocratie bedoelt Gimson natuurlijk Hampstead, het Engelse equivalent van de grachtengordel. Net als in Nederland geniet de intellectuele elite weinig populariteit in Engeland, maar de aanvallen zijn er minder rancuneus en hatelijk.
Het bespotten van de intellectuele elite is een oude volkssport. In de jaren dertig mocht George Orwell graag de spot drijven met de salonsocialisten en een halve eeuw na hem maakte Auberon Waugh de laatdunkende term 'chattering classes’ populair. Later beleefde The Daily Telegraph-columnist Peter Simple veel plezier met zijn personage Mrs Dutt-Pauker, een rijke socialistische dame uit Hampstead Village, bewonderaar van Stalin en maîtresse van Walter Ulbricht. Haar huis in Hampstead heet Marxmount en vakantie brengt ze door in haar Ierse buitenhuis Leninmore. De au pair is een Albanese communiste. Deze familie is geënt op de bekende Toynbee-familie, wier telg Polly 'Pot’ Toynbee nog wekelijks een geliefd doelwit van spot is van conservatieven.
Echter, niet alleen intellectuelen hebben het zwaar. Sinds het onkostenschandaal is het vertrouwen in politici niet veel hoger dan dat in makelaars en autohandelaren, met dien verstande dat leden van laatstgenoemde beroepsgroepen geen kattenvoer, tampons en wc-brillen declareren bij de belastingbetaler. Nu de vrouw van de nieuwe Kamervoorzitter de ambtswoning lijkt te beschouwen als een bordeel doet het imago van Westminster Village geen goed. Net als Nederlandse hebben ook Engelse politici te maken met een invloedrijk, rechts-libertair blog, waarvan de naam, Guido Fawkes, verwijst naar de leider van het antiparlementaire Buskruitcomplot in het begin van de zeventiende eeuw.
Journalisten hebben het minder te verduren dan in Nederland. Aanvallen op de BBC als zijnde de afdeling communicatie van de 'linkse kerk’ komen vaak uit de hoek van kranten wier eigenaren, zoals Rupert Murdoch, commerciële motieven hebben. Veel Engelsen zijn trots op Auntie Beeb. Het vertrouwen in kwaliteitskranten daalt gestaag en daar profiteert Private Eye van, het satirische blad dat al bijna een halve eeuw fungeert als een WikiLeaks avant la lettre. Wat in de tabloids staat wordt van oudsher met een korreltje zout genomen, maar in het huidige klimaat van populisme vervullen ze een interessante functie: ze kanaliseren de volkswoede over zakkenvullende politici, criminele immigranten en geüniformeerde dienstkloppers. Deze bliksemafleider ontbreekt in Nederland, dat wel kranten heeft maar geen pers.