Het Ethiopische eergevoel krijgt een knauw

Addis Abeba – ‘Voor ons is het van levensbelang, net zoals voedsel.’ De jeugdige barman kijkt beteuterd voor zich uit terwijl hij het belang van Ethiopian Airlines in woorden probeert uit te drukken. ‘De regering investeert veel in de luchtvaartmaatschappij en we zijn er als Ethiopiërs trots op dat wij de beste vliegservice van Afrika in huis hebben.’

Na het nieuws over de tragische vliegtuigcrash van 10 maart waarbij alle 157 inzittenden om het leven kwamen, zijn de inwoners van de bruisende Ethiopische hoofdstad aangeslagen. ‘Het ongeluk heeft ons in diepe rouw gedompeld’, zegt een vrouw op straat. Op de internationale luchthaven, hét centrum van Afrika’s luchtverkeer, is de sfeer ingetogen. Naast de tientallen nabestaanden die zich verdrietig voor het kantoor van Ethiopian Airlines hebben verzameld, staren reizigers doelloos voor zich uit terwijl ze op hun vlucht wachten.

De vloot van Ethiopian Airlines groeide in de afgelopen decennia van een dozijn naar meer dan honderd toestellen. Ook het aantal bestemmingen breidde zich sindsdien uit van tientallen steden in Afrika naar meerdere bestemmingen in Europa, Noord-Amerika en Azië. De doorgaans betrouwbare maatschappij, de bloeiende economie en de opkrabbelende toerismesector zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hierdoor is de nationale zorg over de gevolgen van de vliegramp voor de economie en het toerisme begrijpelijk.

Maar nog meer is het gekrenkte eergevoel van de 105 miljoen Ethiopiërs een reden voor nationale rouw. De ‘trots van Ethiopië’ heeft averij opgelopen in de internationale pers en dat raakt de bevolking in het hart. Het fiere land, dat als enige in Afrika nooit gebukt ging onder een koloniaal bewind, hecht veel waarde aan internationaal aanzien.

De progressieve premier van het Oost-Afrikaanse land Abiy Ahmed beschrijft dat gevoel met de term ‘Habesha’, een gevoel van trots. Eenzelfde gevoel dat Nederlanders ervaren als Oranje voetbalt. Abiy Ahmed noemt Ethiopian Airlines zelfs ‘het schoolvoorbeeld van de filosofie van Medemer’. De nieuwbakken leider heeft de Ethiopische filosofie in zijn beleidsplannen opgenomen en spreekt de bevolking daarmee aan op het saamhorigheidsgevoel. Want aan dat gevoel van nationale eenheid ontbreekt het nog wel eens en de verschillende bevolkingsgroepen die het land huisvest, liggen regelmatig met elkaar overhoop.