Het feminisme en de wegwerpluier

Parijs - In Frankrijk is een nietsontziende guerre des dames losgebrand. Inzet is de toekomst van het feminisme, en, prozaïscher, die van de wegwerpluier. Aanleiding vormt het nieuwe boek van Elisabeth Badinter, een historica die veel publiceerde over de Verlichting en zich ontpopte als een waardig opvolgster van Simone de Beauvoir. Zo viel ze in de jaren tachtig de opvatting aan dat vrouwen een instinctieve kinderwens hebben en bovenal deugdzame moeders verlangen te zijn.
Maar in Le Conflit: La femme et la mère (Het conflict: De vrouw en de moeder) dat onlangs verscheen, constateert Badinter vol afgrijzen dat juist deze notie de afgelopen tien jaar de overhand gekregen heeft. ‘De perfecte moeder’ die de Franse vrouw volgens haar tegenwoordig ambieert te zijn, geeft zes maanden de borst, brengt haar kinderen liever niet naar de crèche en gaat met tegenzin weer aan het werk.
Volgens Badinter hebben Franse vrouwen steeds minder oog voor de 'ambivalentie van het moederschap’, oftewel: hoe slaag ik erin een goede moeder te zijn én een professionele carrière na te streven? Ze spreekt van een 'regressie’ en meent dat de vrouwenbeweging tot de oertijd is teruggebombardeerd. 'Vrouwen zijn gereduceerd tot chimpansees’, zo stelde ze in dagblad Libération. Beschuldigend wijst ze naar een 'Heilige Alliantie van reactionairen’, bestaande uit gedragspsychologische theorieën, vanuit de VS overgewaaide natuurfilosofietjes en, opmerkelijk: de ecologische beweging.
Zo gaat ze tekeer tegen Nathalie Kosciusko-Morizet, die als staatssecretaris van Milieu belasting op vervuilende wegwerpluiers wilde heffen. Volgens Badinter vormen dergelijke luiers juist een emancipatieinstrument bij uitstek. Het uitwassen van luiers gaat immers ten koste van de tijd die vrouwen kunnen besteden aan hun carrière. Kosciusko-Morizet reageerde geprikkeld: niet uitwasbare luiers, maar het glazen plafond zou vrouwen ervan weerhouden om hoge maatschappelijke posities te bereiken. De journaliste Sandrine Blanchard wees erop dat zes maanden na de bevalling nog slechts vijftien procent van de Franse vrouwen haar kinderen de borst geeft - een aanwijzing dat het met de invloed van die 'Heilige Alliantie’ nogal meevalt. Voor Blanchard is het feit dat Franse vrouwen gemiddeld pas op hun dertigste hun eerste kind krijgen zowel een aanwijzing dat ze de bevoogdende adviezen van de Franse gezinsraad vrolijk in de wind slaan, als een bewijs dat ze hun lot nog steeds stevig in handen hebben - 'Als vrouw én als moeder.’