Het gat van Mangaung

Johannesburg – Om de hoek was een grote, met water gevulde krater in het asfalt ontstaan. Dat zie je veel in Johannesburg: gaten en waterstromen die niet het gevolg zijn van de zomerregens maar van gesprongen leidingen. Het was een gevaarlijk monster, dat gat. Maar gerepareerd werd het niet. Op een dag plaatste iemand er een kartonnen bord in met een pijl naar het moddergat en een woord: Mangaung.

Mangaung is de nieuwe naam van de gemeente waar de oude hoofdstad van de Boerenrepubliek Oranje Vrijstaat, Bloemfontein, tegenwoordig onder valt. Het is ook de stad waar volgende week de anc-conferentie plaatsvindt, waarbij de partij een nieuwe leider gaat kiezen. Vijf jaar geleden gebeurde dat in Polokwane en was Jacob Zuma de triomfator na een spektakel dat volledig uit de hand liep met woedende, dansende en schreeuwende afgevaardigden.

Mangaung staat vergelijkbare chaotische taferelen te wachten, want de gemoederen zijn de afgelopen maanden hoog opgelopen binnen het anc. Waar het om gaat is de vraag of de partij wederom voor Zuma zal kiezen, of dat zich te elfder ure nog een serieuze tegenkandidaat aandient. Als Zuma wordt herkozen betekent dat dat hij nog vijf jaar anc-leider blijft en zodoende de voornaamste presidentskandidaat is voor de nationale verkiezingen van 2014. De kans is dus groot dat Zuma nog tot 2019 president blijft.

Voor zijn tegenstanders, die Zuma zien als de ‘meest waardeloze president in de geschiedenis van het anc’, is dat een nachtmerriescenario. Voor hen heeft Zuma zich als leider vooral bewezen door een gebrek aan daadkracht, als de man die het te druk heeft met veelwijverij en het toedekken van corruptieschandalen en die het land maar wat heeft laten aanmodderen, waardoor de economie nu op z'n gat ligt en stakingen en gewelddadig protest aan de orde van de dag zijn.

Maar Zuma is een uiterst gehaaide tacticus die op kabinets- en provincieniveau waarschijnlijk genoeg stromannen en -vrouwen om zich heen heeft verzameld om een nieuwe termijn veilig te stellen, ook al werd de campagne op provincieniveau getekend door fraude, geweld en intimidatie. Mangaung wordt een nieuw moddergat met wederom schreeuwende, dansende en woedende partijleden. Er zullen politieke afrekeningen plaatsvinden en de reputatie van het anc zal weer schade oplopen. Het zal de partij net zo vergaan als die krater in de weg.