Het geluk van de Spaanse conservatieven

Barcelona - Stem op mij en we gaan miljoenen banen creëren, het vertrouwen van de financiële markten herwinnen en het Spaanse volk weer gelukkig maken. Met die boodschap behaalde Mariano Rajoy drie weken geleden de grootste verkiezingszege van de conservatieven sinds Franco. Een ruime meerderheid van de Spanjaarden zou Rajoy een stevig mandaat hebben bezorgd om eens flink orde op zaken te stellen. Toch is de winst betrekkelijk. De Partido Popular behaalde met 186 zetels weliswaar een comfortabele meerderheid in het 350 leden tellende parlement. Maar Rajoy trok nauwelijks meer kiezers dan in 2008, toen hij verloor. Zijn ‘monsterzege’ met 44 procent van de stemmen was dan ook vooral te danken aan de ineenstorting van de socialistische partij en het verre van proportionele kiesstelsel.
Hoe denkt Rajoy de Spanjaarden nu weer gelukkig te maken? Behalve vage verwijzingen naar strikte spaarzaamheid laat hij weinig los. Maar een blik op recente berichten uit de regio’s waar zijn partij al enige tijd aan de macht is verschaft een helder inzicht.
Valencia stemde over een wet die de voorrechten zou intrekken van ex-presidenten die hun functie hebben misbruikt voor zelfverrijking. Volgende week moet zo'n ex-president van Rajoys partij, Francisco Camps, zich voor de rechter verantwoorden. Onlangs trad Camps af, na twee jaar waarin de bewijzen van corruptie zich tegen hem hadden opgestapeld. Sindsdien geniet hij van een levenslang recht op een dienstauto met chauffeur, een secretaresse plus een plekje in een regionaal juridisch adviesorgaan voor 57.000 euro per jaar - het hele pakket op kosten van de belastingbetaler. De oppositie in Valencia leek dit wat gortig in tijden waarin ziekenhuizen afdelingen moeten sluiten en stelde voor om deze privileges dan toch ten minste te onthouden aan de veroordeelde misdadigers onder de ex-presidenten. De conservatieven gebruikten hun absolute meerderheid in de regio om het wetsvoorstel te torpederen, met instemming van partijleider Rajoy. De partij vond het ook niet nodig om een onderzoek in te stellen naar de zeventien miljoen euro die de rechtse regioregering had betaald aan architect Santiago Calatrava voor nooit uitgevoerde projecten, of hoe het kwam dat het prestigeproject Ciudad de las Artes y las Ciencias intussen 1200 in plaats van 308 miljoen kostte.
Berichten over spaarzaamheid kwamen uit andere conservatieve bolwerken. Werklozen en immigranten in Galicië en Murcia ontdekten dat hun gezondheidspas was geblokkeerd. Ondanks het systeem van gratis universele gezondheidszorg moesten ze opeens betalen voor de dokter. 'Een tijdelijke kwestie door een technisch probleem’, was het excuus. Niet iedereen gelooft dat.