Guus Hiddink over het WK 2000

Het goede gevoel binnen de dijken

Waarin ligt het wonder van het voetbalteam van Zuid-Korea, dat zo ver kwam op het WK? Corruptie, of mooi voetbal? Frits Barend sprak de afgelopen dagen enkele malen met Guus Hiddink. «Als je dan wilt zeuren, doe het dan goed.»

Goh, die Guus Hiddink. Het is nog maar vier jaar geleden dat Co Adriaanse als columnist van het Algemeen Dagblad gehakt maakte van de bondscoach van het Nederlands elftal. En dat een zelfbenoemde goeroe van de sportjournalistiek hem afserveerde als «die luie coach». En nu bereikte hij weer de halve finale, met een voetbalderdewereldland, met Zuid-Korea. Ook al is het feest nu voorbij, dat moet goed voelen voor een trainer die allesbehalve een schoolmeester is en wil zijn.

Maandagavond laat, voor hem dinsdagochtend vroeg, ontwaakte hij bij het horen van de telefoon. «Ja, dat voelt inderdaad goed. Het leeft wel hè, in Nederland.»

Hij had ruim twaalf uur voor de halve finale tegen Duitsland dezelfde zorgen als voor de kwartfinale tegen Spanje. Net als zaterdag dacht hij ook nu dat zijn ploeg er doorheen zat. Voor de kwartfinale tegen Spanje vreesde hij dat de wedstrijd in de achtste finale tegen Italië te veel kracht had gekost. «Lichamelijk zitten mijn spelers aan de grens. Nog meer vraag ik me af hoe ze reageren op de druk die ze nog nooit hebben meegemaakt», zei hij zaterdagochtend. «We zien het wel, genieten doen we toch.»

Hiddink had het zaterdag goed gezien. Spanje overheerste de eerste helft, maar overwon niet. Zuid-Korea kon de tweede helft terugkomen omdat Korea een coach heeft die van voetballen en dus van het leven houdt, en Spanje een coach heeft die van verdedigen en dus van werken houdt. Dat zijn meestal geen levensgenieters.

Spanje volhardde in een systeem met vier verdedigers waarvan er twee, Nadal en Hierro (spreek uit jerroo en niet hiero), niet alleen al 35 en 34 zijn maar ook verdedigers zijn van de oude stempel. Hun werkterrein eindigt bij de middellijn. Nederlandse trainers houden daar niet van. Zij vinden dat verdedigers de middellijn ook zonder paspoort wel eens mogen passeren, mede omdat volgens hen het spel begint bij de opbouw van achteruit. Zie het door Hiddink geleide, geknede en getrainde Zuid-Korea.

Ouderwetse trainers als die van Portugal, Italië en Spanje laten hun verdedigers spelen met altijd een extra verdediger in de rug en zien het liefst dat van achteruit de bal naar voren wordt geramd. Daarom zie je keepers uit die landen, maar ook de Duitser Kahn, de bal altijd ver naar voren uitschieten. De Koreaanse keeper gooit bij voorkeur de bal naar een van zijn backs. Niet omdat hij last had van zijn schietbeen, zoals Evert ten Napel dacht tijdens Italië-Zuid-Korea, maar omdat Hiddink hem heeft geleerd dat een hard uitgeschoten bal voor vijftig procent balverlies betekent en een gegooide bal nul procent. Van die dingen.

Dat Zuid-Korea won van drie Zuid-Europese titelkandidaten en pas sneuvelde tegen een oerdegelijk en oersaai Duitsland heeft drie oorzaken: allereerst het energieke, aanvallende, technisch goed verzorgde spel dat Zuid-Korea speelt op advies van zijn trainer, ten tweede het spelen met twaalf man en ten derde het schijterige spel van achtereenvolgens Portugal, Italië en Spanje. Portugal (Figo) begon pas te voetballen toen er nog tien minuten over waren en toen bleek dat Zuid-Korea niet begreep wat Figo bedoelde met een salonremise. Italië dacht dat 1-0 wel weer genoeg was en Spanje dacht helemaal niet en speelde, zoals alle ploegen uit Zuid-Europa, met toegeknepen billen.

Toen Zuid-Korea na zestig minuten ineens voelde dat ook Spanje te kloppen was, en toen bovendien een zuiver doelpunt van de Spanjaarden werd afgekeurd, begon de machine ineens weer te draaien. Zo ver had Spanje het in de kwartfinale nooit mogen laten komen.

Toch klaagden de Italiaanse en Spaanse media terecht over de arbitrage. En ze hebben gelijk, die riekt naar corruptie. Zij weten waar ze over praten omdat in hun door het meeste geld beheerste competities regelmatig uitslagen rieken naar corruptie, of het nu een doping- of een voetbaluitslag betreft. Dus herkennen ze als geen ander wat er gebeurt in Zuid-Korea en Japan. Of zijn de Spanjaarden de wedstrijd Spanje-Malta vergeten, die Spanje met 12-1 won? Die uitslag was net voldoende voor Spanje om zich te kwalificeren voor het Europees Kampioenschap van 1984 in Frankrijk. Nederland kwam een doelpunt te kort. Zo werkt dat in die wereld.

Maar Guus Hiddink heeft nog meer gelijk. Zaterdagavond mocht Jeroen Gruter hem voor Studio Sport interviewen. Ook hij haalde de arbitrage aan. Als ware hij een Spaanse coach met een bruine streep in de broek zei Gruter: «Ik zeg het niet hoor, maar er gaan verhalen over de arbitrage.» Gruter wilde daar niets van weten. Stel je voor. Maar goed, Hiddink had dus ook gelijk. Als je zoveel meer routine en ervaring hebt en zoveel betere spelers dan Zuid-Korea, moet je maar zorgen dat je genoeg afstand neemt en verder niet zeuren, zo zei Hiddink.

Dat Figo negentig minuten had lopen slenteren, daar hoorde je de Portugese coach Oliveira niet over. Dat de duurste speler van de wereld, Christian Vieri, een rechterbeen heeft waarbij dat van Van Hanegem een gouden schoen verdient, dat vergat de Italiaanse coach Trappatoni gemakshalve na afloop. En dat Luis Enrique op de bank moest beginnen, was de Spaanse coach Camacho even ontgaan.

Daarom is het leuk dat elf onervaren spelers zo onbevangen speelden dat de Italiaanse en Spaanse media zich moeten richten op dat wat bij hen is uitgevonden, de zweem van corruptie. Dat voelt goed aan binnen de dijken.

Inmiddels is het maandagnacht kwart voor één. «Ik mis voor de wedstrijd tegen Duitsland zeer belangrijke spelers», zegt Hiddink. «Straks gaan we nog even trainen en dan weet ik het zeker. Bel me later. Leuk is dat mijn spelers dus ook tegen de druk kunnen, dat hebben ze zaterdag bewezen.»

We hebben het even over de arbitrage, die toch minimaal dubieus is te noemen. Hiddink (lachend): «Je hoort mij ook niet klagen over de arbitrage. Ik heb gisteren de band van die kwartfinale tegen Spanje nog eens teruggezien. Die Romero breekt bijna het been van mijn nummer 5. Dat was een dieprode kaart en dus een grote fout van de scheidsrechter. Daar hoor je mij niet over, het gaat me ook niet om Romero maar wel om aan te geven dat het allemaal wel meevalt. Over die niet gegeven rode kaart heb ik geen Spanjaard gehoord. Spanje had na een half uur eigenlijk al met tien man moeten spelen als de scheidsrechter had gedaan wat hij had moeten doen. Die nummer 5 is de motor op mijn middenveld, is de Jan Wouters van Zuid-Korea, die gaan we missen. Nee, kan ook niet invallen, je zou zijn enkel moeten zien.»

Ook begon Hiddink tegen Duitsland zonder zijn twee spitsen, de nummers 9 en 19. «Misschien kunnen ze invallen, maar starten doen ze niet. Ik begin nu met twee jonge jongens van twintig. Die zijn fris, die gaan wel. We zien wel hoe ver ze komen.»

Dinsdagochtend kijkt de vuilnisman jaloers. «Jij gaat zeker kijken hè, wij moeten werken, verdomme.»

Ja, kijken naar en je verheugen op Zuid-Korea.

Hiddink drieënhalf uur voor de halve finale: «Kun je nagaan hoe het hier is. Zeiken de Spaanse media nog steeds? Ze gaan hun gang maar. Ze hebben het over geannuleerde doelpunten. Onzin. Het waren geannuleerde kansen. De scheidsrechter had al gefloten toen die voorzet, die dus niet over de lijn was, werd gegeven. Toen Morientes de bal in het doel kopte, waren mijn keeper en mijn verdediger al gestopt, simpel omdat er was gefloten. Zo ging het ook met dat zogenaamde geannuleerde doelpunt van Italië wegens vermeend buitenspel. Ook toen waren mijn keeper en verdedigers al gestopt voor die Italiaan die op het doel af ging. Dus nogmaals, als je dan wilt zeuren, doe het dan goed. Het ging namelijk niet om geannuleerde doelpunten maar geannuleerde kansen.»

En die eerste kopbal van Morientes?

«Daar heb je gelijk in. Er werd misschien wat geduwd, maar dat was inderdaad een beslissing die je arbitrair kunt noemen. Maar ik hoop dat ik heb duidelijk gemaakt hoe selectief de Italianen en Spanjaarden zijn. Goed, ik ga nu douchen, dan eten we nog iets kleins en gaan we naar het stadion. Ik zou zeggen, zet een lekker pilsje koud en ga genieten. Ik weet hoe ik je dag goed kan maken.»

Dat lukte dus niet. Duitsland won. Zuid-Korea heeft het maximale bereikt, al zullen ze in tegenstelling tot Nederland in 1998 nog voluit gaan voor de derde plaats.

Los van de argumenten van Hiddink wekte de Fifa met de aanwijzing van twee Europese scheidsrechters de indruk dat het slechte fluiten en de geur van corruptie horen bij scheidsrechters uit zogenoemd exotische landen. Dat ruikt niet alleen naar discriminatie, dat is discriminatie. De slechten kwamen mede uit Europa, met onze Jan Wegereef en de Spanjaard Lopez Nieto als overtuigende voorbeelden. Desondanks werden de halve finales geleid door de Deen Kim Milton Nielsen en de Zwitser Urs Meier. Nielsen floot Brazilië-Turkije en Meier Duitsland-Turkije.

Maandagochtend plaatste NOS-radioverslaggever Eddy Jansen een haarscherpe kanttekening bij de aanwijzing van die twee. «Zwitserland is een buurland van Duitsland. Elke beslissing van de Zwitser ten gunste van Duitsland zal daarom onder een vergrootglas worden gelegd. Beter was geweest als de Zwitser Meier was aangewezen voor Turkije-Brazilië en de Deen Nielsen voor Duitsland-Zuid-Korea.»

Had inderdaad een stuk gescheeld, vanuit Hamburg gezien althans.