Het groene paradijs

Tien jaar nadat sluimerende zorgen over het klimaat omsloegen in brede, publieke angst om de toekomst van de aarde, was de Klimaattop van Kopenhagen bedoeld om de vele waarschuwingen en wetenschappelijke rapporten om te zetten in concrete bedragen, emissieplafonds en jaartallen. De top was niet bedoeld om onder hoogspanning tweehonderd landen op één lijn te krijgen, maar om handtekeningen te verzamelen onder een akkoord dat al lang uitonderhandeld was. De werkelijkheid wordt anders. Want de groene, perfecte toekomst blijkt aantrekkelijker als droom dan als concreet project waar verplichtingen, kosten en een beperking van consumptie of groei bij horen.
De scheidslijnen zijn de afgelopen jaren scherp getrokken. Tussen industrielanden, die in de klimaatverdragen van Rio de Janeiro (1992) en Kyoto (1997) verlaging beloofden van hun uitstoot aan broeikasgassen enerzijds en ontwikkelende landen anderzijds, die door mochten groeien. Per inwoner vervuilen de rijke landen nog steeds veel meer, maar China is inmiddels ’s werelds grootste vervuiler en pakt door. Andere lijnen lopen tussen klimaatsceptici en de wetenschappelijke consensus, en tussen landen die aandringen op concrete afspraken en leiders die het liever doen met collectieve toezeggingen over een prettig lange tijd.
In vier artikelen schetst De Groene Amsterdammer een beeld van de klimaatproblematiek en klimaatdromen anno 2009. David Rothkopf, onderminister in de regering van Bill Clinton en nu analist bij de Carnegie-Stichting, schetst een beeld van de groene toekomst. Geen heerlijk vergezicht in pasteltinten, maar een wereld waar de strijd om olie wordt vervangen door een strijd om lithium en waar nucleair materiaal zich opstapelt. Rutger van der Hoeven reist naar Zweden, ’s werelds meest milieubewuste land, waar het ecogevoel de vormen aanneemt van een nationale religie en waar bedrijven popelen om met het groene ‘Merk Zweden’ de wereld in te trekken.
De Britse filosoof John Gray geeft een overzicht van het klimaatdebat en de dilemma’s waar de wereld voor staat – en verklaart waarom er niets gaat gebeuren om af te wenden wat iedereen aan ziet komen. Ten slotte legt Aukje van Roessel de klimaatzorgen van de grootste veroorzakers naast die van de grootste slachtoffers: het smallere strand van Scheveningen versus de opdrogende rivier in Kenia.