Liefdesromans- Kierkegaard’s muse

Het grote raadsel

Het in de literatuur nogal uitgemolken thema liefde maakt van veel romans would-be romans. Maar uiteraard zijn er boeken die het bloed van de Groene-recensenten aan de kook brachten.

In 1837 ontmoette de vijftienjarige Regine Olsen (1822-1904) de negen jaar oudere Kierkegaard (1813-1855). Hij studeerde theologie, was van goede afkomst, het werd tijd dat hij trouwde. Hij viel als een blok voor Regine en het was wederzijds. Regine was een mooie meid (kijk maar op Google), Kierkegaard een extreem lelijke vlerk van een jongeman. Ze verloofden zich, alles zoals het destijds in Denemarken bij de gegoede families moest. Ze schreven elkaar vele brieven. Ineens verbrak in 1841 Kierkegaard de verloving. Ze was wanhopig, dreigde met zelfmoord. Het was in Kopenhagen een niet geringe rel waar de goegemeente verlekkerd bij stond toe te kijken. Het grote raadsel is waarom hij de relatie afbrak. Was hij homoseksueel? Had hij syfillis?

Zelf beweerde hij dat hij het niet kon opbrengen haar gelukkig te maken, hij wilde schrijver worden en je kon geen twee heren dienen. Geloofde hij dat zelf? Want raar was en is het, zelfs in 1841 in Denemarken. Deden ze het met elkaar? Ook daar wordt nog steeds over gespeculeerd, je kunt je natuurlijk met belangrijkere zaken bezighouden. In Of/Of (1843) publiceerde Kierkegaard ‘Het dagboek van de verleider’, volgens veel kenners een fictioneel verslag van de gebeurtenissen. Waarschijnlijk is dat hij zichzelf daarin zo kwaadaardig mogelijk neerzette om Regine uit de wind te houden. Hij bleef haar altijd trouw. Ze ontmoetten elkaar tot 1849 af en toe in de kerk, of op een geheime wandelplaats, dan was hij weer helemaal de kluts kwijt. In zijn dagboeken staan daar fraaie staaltjes van. Liefde op afstand: het blijft mooi. Regine trouwde in 1849 en vertrok naar West-Indië. Toen Kierkegaard stierf liet hij haar al zijn geschriften na. Kierkegaard-biograaf Joakim Garff publiceerde dit jaar een biografie van Regine. Veel nieuws staat er niet in maar toch: grote opwinding in Kierkegaard-land. Wanneer maakt Paul Verhoeven of Pieter Verhoeff hier een film over? Alle ingrediënten zijn er.