tjeempie! of liesje in luiletterland

Het leven

Pubers zijn kampioen ‘magneetlezen’. ‘Magneetlezen’ is de mooie term die Anthony Mertens bedacht voor het curieuze fenomeen dat je blik, hoe ondoordringbaar een tekst ook oogt, onmiddellijk valt op dat ene woord. Magneetlezen verraadt een obsessie. Mertens werd geobsedeerd door drempels; de puber door seks. Nog geen les literatuurgeschiedenis achter de rug, maar feilloos vond ik in de boekenkast van mijn moeder de boeken van moderne schrijvers, en in hun romans vond ik in een mum van tijd de expliciete seks.
Zo stuitte ik ook op tjeempie! of liesje in luiletterland (1968) van remko kampurt. Veel intuïtie was daar niet voor nodig, het omslag alleen al was een supermagneet. Daarop een meisje in een veel te kort schoolrokje, bretels over de blote borsten, schooltas in de ene hand, opengepelde banaan in de andere. Het soort pseudo-onschuldig meisje dat in de jaren zestig voor pornografisch doorging. Ik vond het boekje – waarin telkens vingers in roompotjes werden gedoopt en huisknechten probeerden of hun plumeau in haar stofdoekenmandje paste – buitengewoon opwindend. En grappig, want het pornografische werkje ging ook nog eens over moderne schrijvers en seks.
‘Sex is far too important a matter to be left merely to writers’, luidt het motto van tjeempie! Wat volgt is een persiflage waarin bekende schrijvers als Het Roofdier (Jan Cremer), Pim en Mien van het ‘lufsenter’ (Simon Vinkenoog en vrouw) en de schrijver in Huize Walgra (Reve) figureren. Onschuldige Liesje uit Wassenaar moet van haar leraar moderne schrijvers opzoeken en begeeft zich naar de hoofdstad. Daar gaat ze, onder meer, te rade bij de ‘Best Gekapte Schrijver van Nederland’ (Harry Mulisch), die dagelijks spreekuur houdt voor vrouwelijke ‘pasjenten’. Wat volgt is een hilarische seksscène, waarin de schrijver de liefdesdaad al doende filosofisch verklaart: ‘Ik ga nu het Niet-Zijn opheffen door het met het Zijn te vullen.’ Opdat het ‘Wel-Zijn’ intreedt.
Remco Campert voert ook zichzelf op, als verlegen, immer verliefde man met stevige bril. Hoe satirisch tjeempie! ook is, zijn monoloog over wat seks is, is prachtig: ‘Seks is wat mensen in bed doen. Of op bed of op de vloer naast het bed of op de kokosmat bij de voordeur. Seks is wat mensen in otoos doen, in portieken, op trappen, in parken, langs de grote wegen (…) Seks is toegestaan en verboden. Seks is wat mensen aan elkaar bindt en van elkaar houdt. Seks is vergetelheid en bewustwording. Seks is vurrukkulluk. Seks is vurschrikkulluk. Seks is het leven.’

remko kampurt, tjeempie! of liesje in luiletterland, De Bezige Bij, 1968