Het lichaam weet wat

Marja Pruis leest altijd veel meer dan ze kan of wil bespreken. Hier doet ze verslag van haar bevindingen. Vandaag: Bloesems in de herfst.

Omdat ik me stok- en stokoud voel(de), dit is een boekenbaldingetje denk ik, las ik Bloesems in de herfst. Of keek ik naar de tekeningen vooral. Bloesems in de herfst is een graphic novel, een wonderschone, in sepiatinten. De tekst is van Zidrou, de tekeningen zijn van Aimée de Jongh. Het boek verzoende me op geen enkele manier met mijn leeftijd, maar stemde me wel zachter, ten aanzien van de mensheid, het leven, mezelf. Nog een dingetje: ik krijg de indruk dat het verhaal gaat over mensen die nét een paar jaar ouder zijn dan ik. Misschien zijn het onderscheidende jaren, ik vond de personages namelijk wel écht oud, zoals je als je twaalf bent iemand van zestien écht oud kunt vinden. Het spiegelbeeld waar de vrouw tegenaan kijkt als ze haar blouse over haar hoofd uittrekt, is wel even drie bruggen verder. Al sluit ik niet uit dat een gezichtsuitdrukking veel kan doen. ‘Het lichaam takelt sneller af dan de geest’, staat waarschuwend op de achterflap. ‘De tijd trekt rimpels, kwetst, vernedert… Het lichaam weet dat. Berust daarin.’

Ik heb een beetje moeite met het concept ‘berusten’. Het fijne van het boek is dat ik die moeite ook bij de makers voel. Ze laten twee geschiedenissen zich parallel ontwikkelen. Allereerst die van de vrouw die zich overbodig en verdrietig voelt na het overlijden van haar moeder, en die altijd keihard gewerkt heeft in het familiebedrijf, een kaashandel. En daarnaast die van de verhuizer die met pensioen gaat, en die niet weet waar hij het thuis moet zoeken. Allebei hebben ze zo hun verbintenissen, maar in geen daarvan spelen zij de hoofdrol. Als ze elkaar bij toeval tegen het lijf lopen, maken ze onmiddellijk het beste, het grappigste, het liefste in elkaar wakker. Ze vertellen elkaar hun levensverhaal, kijken naar wederzijdse jeugdfoto’s, vragen zich af in hoeverre ze trouw zijn gebleven aan het kind dat ze waren. In prachtige, gevoelvolle en sensuele tekeningen gaat het van praten naar lachen, van flirten naar seksen.

Dat Bloesems in de herfst ook een beetje een sprookje is, had ik niet verwacht. De vrouw begint tot haar ontzetting opeens weer te bloeden, en goh, haar menstruatie blijkt terug. En inderdaad, dan blijkt opeens alles weer mogelijk, dus ook een zwangerschap. Het lijkt nog het meest op een cadeautje dat de makers aan hun personages hebben gegeven: de laatste pagina’s zijn gevuld met tekeningen van twee geliefden die in afwachting zijn van de bekroning op hun liefde. Ik ga niet zeggen dat ze ontroerend zijn. Net zoals ik dat niet zeg over het postscriptum van de tekenares: ‘Dit boek is voor mijn vader, die nooit ouder werd dan vijftig. En voor mijn moeder, die elke dag jonger lijkt.’ We zijn tenslotte niet achterlijk.

Wat een liefheid, dit boek.


Zidrou & Aimée de Jongh, Bloesems in de herfst. Oorspronkelijk: L’Obsolescence programmée de nos sentiments. Vertaling: James Vandermeersch. Ballon Media NV 2018