Het linkse hart van Venezuela

Caracas – Het chávisme in Venezuela, toch behoorlijk links van het midden, is socialisme-light in vergelijking met de ideeën van de wijk ‘23 de Enero’ in hartje Caracas. De wijk wordt bestuurd door kleine collectieven en met het telen van hun eigen voedsel pogen zij supermarkten buitenspel te zetten. Toen Farc-leider Manuel Marlunda door het leger werd omgebracht, kreeg hij er direct een standbeeld.

In een museum op een heuvel midden in ‘El 23’ ligt de overleden president Hugo Chávez opgebaard. Wijkbewoner Omar Ribas heeft de kist van zijn ‘comandante’ zojuist voor de derde keer bezocht. ‘De wijk wordt zo langzamerhand het Mekka van het chávisme. Maar onze ­revolutionaire geschiedenis gaat veel verder terug’, vertelt hij. Zo was de buurt een uitvalsbasis van de stadsguerrilla die het had voorzien op dictator Jiménez. Toen hij op 23 januari 1958 het veld moest ruimen, kreeg de wijk zijn huidige naam. Maar El 23 bleef opstandig. In 1992 regisseerde de jonge kolonel Chávez vanuit de wijk een mislukte coup. Zes jaar later kwam hij via verkiezingen alsnog aan de macht; El 23 was extatisch. ‘Toen Chávez aan de macht kwam, kregen wij eindelijk onze zin’, zegt Ribas.

Chávez zag de wijk dan ook als zijn militante ruggensteun. Letterlijk, want de buurt torent op een steenworp afstand hoog boven het presidentiële paleis uit. Maar de bewoners van El 23 doen niet alleen aan Chávez-verering: een paar jaar terug verschenen zwaar bewapende buurtmilities op een video. Zij riepen de president op om de regering te zuiveren van corrupte ‘valse socialisten’. En ook het uitleveren van Colombiaanse guerrilla’s zorgde voor een storm van protest uit de wijk.

Dat neemt niet weg dat de dood van Chávez in El 23 een trauma van formaat was. In de buurt ontkom je deze dagen niet aan zijn beeltenis. Op een zondagmiddag zingen kinderen liedjes over Chávez en maken ze tekeningen over zijn verblijf in de hemel. En bij de presidentsverkiezingen op zondag wordt er naar verwachting massaal op troonopvolger Maduro gestemd.

Maar ook Maduro zal – als hij verder mag regeren – de komende jaren langs de strenge linkse meetlat van de bewoners van El 23 worden gelegd, die zelf hun zaken overigens goed op orde lijken te hebben. Zo is de wijk volgens bewoners de minst gewelddadige van Caracas, omdat zij zelf de veiligheid handhaven. Dit terwijl de stad al jaren gebukt gaat onder zware criminaliteit, waar Chávez nooit een echt antwoord op had.