Commentaar

Het mes erin

MANDALA TEKENEN, haptonomie, reiki, lichttherapie, homeopathie, osteopathie, acupunctuur, sjamanisme, holisme, bioresonantie, rebirthing, tantra – het is een kleine greep uit het aanbod therapieën en methoden die vallen onder ‘alternatieve geneeswijzen’. Wie en wat er allemaal in dit wereldje omgaat, is met gezond verstand niet te volgen. Dat geeft niet, zolang zieke mensen dit soort niet-wetenschappelijke behandelingen ondergaan als een ‘baat het niet, dan schaadt het niet’-aanvulling op reguliere medische zorg. ‘Genezing’ ligt bovendien ook op het vlak van mentale weerbaarheid of zo men wil emotionele groei. Persoonlijke aandacht laten veel reguliere specialisten nogal eens liggen. En de kerk biedt ook al geen zielentroost meer bij tegenslag, leed en ziekte.
Maar deze behandelaars zijn wél schadelijk als zij zich tegenover zieke mensen afficheren als artsen en zelfs reguliere medische hulp ontraden. Twee concrete gevallen, met de dood tot gevolg, zijn voor minister Ab Klink van Volksgezondheid aanleiding om het alternatieve circuit harder aan te willen pakken. Wat hem terecht stoort is dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg hier geen grip op heeft en ondeugdelijk ‘medische’ klinieken niet kan laten sluiten. De huidige wet schrijft voor dat dit alleen mag bij reguliere zorg en bij artsen die zijn geregistreerd bij het register van de Wet Beroepsuitoefening in de Individuele Gezondheidszorg (big). Daarin is precies vastgelegd dat medische handelingen zijn voorbehouden aan artsen en overige in de wet genoemde beroepen, zoals verloskundigen en fysiotherapeuten. Het medische tuchtrecht is niet van toepassing op alles wat daarbuiten valt aan ‘genezers’.
Klink heeft groot gelijk dat het een ernstige tekortkoming in de wet is dat de inspectie niet kan optreden tegen allerhande cursusknoeiers. Dat hij het misleidende gebruik van de term ‘medisch’ wil afbakenen, is ook geen overbodige luxe. Duidelijkheid dient het lot van mensen die vanwege ziekte of zwakte kwetsbaar zijn en in wanhoop soms alles aangrijpen. De minister krijgt voor zijn plannen bovendien steun van de samenwerkende vereniging van alternatieve artsen, omdat zij vinden dat de zin en onzin van elkaar worden gescheiden: de kwakzalvers die (dure) valse illusies verkopen van de kleine groep artsen die zich na hun studie medicijnen hebben gespecialiseerd in antroposofische geneeskunde, homeopathie en acupunctuur. Zij zijn gebaat bij naamsbescherming.
Het is alleen jammer dat Klink politiek opereert als een chirurg. Lekker bot het mes erin, zonder oog voor behandelwijzen die misschien wel wetenschappelijk aanvaardbaar zijn. Veel te ver gaat hij met zijn voorstel om het schaden van de gezondheid te zien als een misdrijf, te vergelijken met een geweldsdelict door schuld, met de kans op gevangenisstraf. Dat zal paralyserend werken bij het uitoefenen van het medische beroep. Dat is daarvoor te complex en het blijft mensenwerk. Het voorkomen van fouten is eerder gebaat bij een blame free-cultuur, zoals in de luchtvaart, die net binnen de medische wereld begint op te komen.