De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Het Oegandese parlement zit vol bedelaars

Kampala – Nakato Kyabangi zit niet alleen in het parlement van Oeganda, ze zit ook in de schulden. Kyabangi werd in juli veroordeeld wegens een schuld bij een kredietbedrijf van 79 miljoen shilling (23.000 euro). Twee weken geleden gelastte de rechtbank haar gevangenneming.

Kyabangi werd gearresteerd. Ze haalde snel ergens twintig miljoen shilling vandaan en wist zo, voorlopig, vrij te blijven.

Parlementariërs met diepe schulden zijn een vast onderdeel van de Oegandese politiek. De 385 parlementsleden behoren tot de best betaalde inwoners, ze verdienen per maand omgerekend bijna zesduizend euro per persoon – tweehonderd keer zo veel als de naar schatting 25 procent van de Oegandezen die moeten rondkomen van één euro per dag.

Tegelijk staan weinig Oegandezen zo dieprood als de parlementariërs. Na verkiezingen nemen ze massaal krediet op bij banken en andere geldschieters. Aflossingsrentes bedragen als gevolg van de beperkte omvang van Oeganda’s formele economie vaak ruim 25 procent.

Emmanuel Dombo wijt de parlementaire schuldencrisis aan de politieke cultuur waarin de regering haar verantwoordelijkheden ontloopt. Het is aan de volksvertegenwoordigers om de kiezers in hun kiesdistricten tevreden te houden. Lees: om stemmen te kopen.

‘Parlementslid zijn is de enige baan in Oeganda waarmee iemand de regering subsidieert door wegen, scholen en waterputten te repareren en tentamens voor studenten uit te printen!’ schreef Dombo – zelf parlementslid – vorige week in een uitgelekte e-mail. Dombo beklaagde zich over het besluit van Oeganda’s parlementsvoorzitter om in de toekomst niet langer het parlement garant te laten staan voor bankleningen van volksvertegenwoordigers.

Veel Oegandezen wijten de schulden van hun parlementariërs aan inhaligheid. Politici zijn vooral uit op zelfverrijking. De democratie betaalt daarvoor de prijs, schreef financieel consultant James Abola afgelopen week in de lokale krant The Observer. Een volksvertegenwoordiging vol debiteuren maakt van de parlementaire controlefunctie ‘een aanfluiting’.

President Yoweri Museveni snapt dit ook. Hem komt het prima uit. Een parlement vol schuldenaren betekent een parlement vol bedelaars wier loyaliteit hij kan kopen. Museveni zei vorig jaar dan ook nee tegen een voorstel van parlementsleden om China de schulden te laten overnemen. In plaats daarvan beloofde Museveni zelf een bail out te zullen verzorgen, een project dat vorige maand eindelijk van start ging, volgens The Observer. Parlementsleden ontvangen volgens de krant ieder 110 miljoen shilling. Voor Nakato Kyabangi kan het geld waarschijnlijk niet snel genoeg komen.