Het onfeilbare EPD

OOK ARTSEN maken fouten. Driekwart van de medisch specialisten en negentig procent van de huisartsen geeft dat toe. Deze uitkomst van een onderzoek onder medici en tandartsen door de ledenorganisatie VvAA presenteerde NRC Handelsblad onlangs onder de keiharde kop ‘Driekwart medici begaat misser’.

Gelukkig ligt het genuanceerder. Waar de krant spreekt over het loodzware begrip ‘medisch falen’ wordt bedoeld: fouten die voor de patiënt doorgaans ‘verwaarloosbaar kleine gevolgen’ hebben. Het goede van dit onderzoek is dat de beroepsgroep de hand in eigen boezem steekt. Artsen tonen zich niet onfeilbaar, ze geven ook toe hoe lastig het is om op de werkvloer openlijk fouten te uiten. Als oorzaak wordt bovendien gewezen op het gebrek aan heldere communicatie onderling. Dat is niks nieuws. Er wordt al jaren op allerlei manieren gewerkt aan meer zorgvuldigheid en transparantie. Maar het kan zeker beter, hoewel het een illusie is dat échte missers met dramatische afloop binnen de steeds complexere zorg ooit tot het verleden gaan behoren.

Het is geen illusie dat dit zelfonderzoek zich uitstekend leent voor de drang van zorgminister Schippers om het vermaledijde elektronisch patiëntendossier (EPD) er alsnog door te drukken. Als wordt gesteld dat het uitwisselen van dossiers veel beter moet, is dit munitie om artsen aan de leiband te leggen van de zorgverzekeraars en om inzicht te krijgen in de medische ins en outs van miljoenen burgers. NRC Handelsblad bedient Schippers op haar wenken door te suggereren dat patiënten vanwege al die ‘missers’ niet met een gerust hart naar de spreekkamer kunnen gaan. De minister moet onmiddellijk ingrijpen: al die knoeiers voor het tuchtcollege slepen of het hele systeem op de schop gooien, zo zou je het kunnen opvatten.

Dat Schippers het EPD per se wil invoeren is glashelder. Hoewel de Eerste Kamer het dit voorjaar heeft afgewezen op goede gronden: met het centraal opslaan van medische gegevens worden ongehoorde risico’s voor de privacy genomen. Maar bij die politieke tegenslag, bovendien een verliespost van driehonderd miljoen, legt dit kabinet zich niet neer. Zij koerst via de achterdeur van de democratie op een doorstart van hetzelfde, iets opgetuigde systeem onder de naam landelijk schakelpunt (LSP). Zo liet de inspectie voor de gezondheidszorg, in een rapport over de ICT in de gezondheidszorg, als een schoothondje van de minister al eerder weten de zorgverleners desnoods op te leggen dat ze voor dat dossier gegevens uitwisselen. Met als bureaucratisch argument dat ‘het al drie jaar op de agenda staat’ en - daar is-ie weer - dat het ‘nodig is nu patiënten nodeloos risico’s lopen omdat informatie niet goed wordt geregistreerd en wordt uitgewisseld’. En waar zeurt de Eerste Kamer nou over? De overheid maakt nóóit fouten. Zij krijgt, echt waar, nóóit een hacker op bezoek. Zorgverzekeraars zullen nóóit berekenen wie te duur is en welke aandoening uit het pakket gesmeten kan worden. Nee, we kunnen ons hele doopceel met gerust hart overlaten aan beroepsgroepen die onfeilbaar zijn.