Het onzichtbare Italië hunkert naar debat

Rome – In het stadje Ferrara vindt ieder jaar een klein wonder plaats. Begin oktober organiseert het Italiaanse weekblad Internazionale daar zijn driedaagse ‘Venster op de wereld’. Dat bestaat uit debatten, verhalen, interviews, documentaires, fototentoonstellingen, et cetera, over alles wat er in de wereld gebeurt en dat maar zo weinig doordringt tot het provinciale, zeer op zichzelf gerichte Italië. Gedurende drie dagen is Ferrara het podium voor een stuk of 170 events, die zich allemaal afspelen binnen de muren van het zalmroze baksteenstadje.

Het wonder? Dat zijn de Italianen, die vanaf ’s ochtends vroeg geduldig en gedisciplineerd in enorme rijen staan die zich door het stadje vlechten. Een Engelse manier van in de rij staan die in Italië ondenkbaar is. Ze staan keurig te wachten om een kaartje te kopen voor een debat tussen een paar Palestijnse schrijvers die niemand kent, of voor een verhaal over Latijns-Amerika, of over de gevaren van populisme voor de democratie, of over Italo-Afrikaanse ‘bruggenbouwers’ die hun best doen om de migratiegolf een klein beetje te oliën.

Het zijn allemaal thema’s die niet direct sexy zijn en waarvoor je in welke andere context dan ook hooguit twintig man in een achterafzaaltje kunt verwachten. Maar op de driedaagse van Internazionale in Ferrara komt een bepaald soort Italianen af. Hotelkamers en airbnb’s moet je een jaar van tevoren boeken.

‘Het beste van Italië staat hier nu in de rij’, zei Domenico Starnone, de schrijver die volgens veel mensen schuilgaat achter het pseudoniem van de wereldwijde bestsellerschrijfster Elena Ferrante. Starnone gaf er een schrijfcursus, omdat hij vaste columnist is voor Internazionale, voor gewone ploeteraars die ook zo heel graag een boek willen schrijven. ‘Het gaat om dit Italië’, zei Starnone, ‘daar zal ik altijd tijd voor hebben.’

De hoofdredacteur van Internazionale Giovanni De Mauro ziet eruit zoals iedereen van het blad. Discreet, keurig maar niet opvallend gekleed, een brilletje. Hij glijdt door alle ontmoetingen heen, vertoont zich altijd even op het juiste moment en is dan ineens weer verdwenen. In een afgeladen trattoria waar hij met zijn nerd-achtige redactie aan tafel zit, vraag ik hem hoe dit wonder tot stand komt.

Hij glimlacht: ‘Er zijn veel vooroordelen over Italië, en die hebben we ook allemaal zelf verdiend. Wij zijn het land van Berlusconi, van de “bunga bunga”, van de politieke schreeuwlelijken en de knaleffecten. Maar er is een Italië dat onzichtbaar is, en dat zich hier nu al twaalf jaar vertoont. Dat is het Italië dat hunkert naar debat, naar begrip, naar uitwisseling van kennis. Wij kennen ze.’

Help ons groene.nl te vernieuwen.

Doe mee aan onze enquête

Het invullen neemt zo’n 5 minuten in beslag. U kunt niets winnen, maar wij zijn u zeer erkentelijk als u meedoet aan de enquête.