Tema con variazioni

Het rokertje van Annie M.G. Schmidt

De oudejaarskranten stonden zo vol anti nicotineberichten dat zelfs een gematigde sigarenroker als ik zich enigszins geïntimideerd voelde. Rokers hebben een grotere kans op huidkanker. Jaarlijks sterven in Nederland vijfentwintigduizend mensen aan de gevolgen van het roken. De roker levert gemiddeld zeventien levensjaren in. De verzekeringsmaatschappij Delta Lloyd overweegt een lagere ziektekostenpremie voor niet-rokers. Het Europees parlement wenst de afbeelding van een aangetast gebit op een pakje sigaretten opdat daardoor het roken wordt ontmoedigd.

In Canada is men in dit opzicht al een stuk verder. Daar wordt de roker op zestien verschillende manieren gewaarschuwd, variërend van een foto van een stel verwoeste longen tot de afbeelding van een bungelende sigaret die illustreert dat roken erectie problemen veroorzaakt.

Daar zit je dan, als tolerante roker, die onmiddellijk zijn kostelijke Quintero y Hno Cienfuegos dooft als iemand zegt daar last van te hebben, wat ik eigenlijk zelden of nooit heb meegemaakt, want niet-rokers zijn over het algemeen even tolerant als wij, rokers, en die hele anti rookactie is naar mijn stellige indruk voor namelijk het speelterrein van dat kleine maar actieve «clubje frisseluchtterro ris ten».

De term is van Youp van ’t Hek, die op de laatste zaterdag van het jaar een stukje schreef over de bespottelijke pogingen om het wassen beeld van Annie M.G. Schmidt, inmiddels te bezichtigen bij Madame Tussaud, haar sigaretje te ontnemen. «Wat is dat nou voor een onzin?» vroeg Van ’t Hek zich af. «Annie rookte! En niet weinig. Ik kan me niet herinneren dat ik Annie M.G. ooit zonder sigaret heb gezien. Dampend ging zij door het leven en volgens mij is zij het bewijs dat roken helemaal niet slecht is. In elk geval niet voor je humeur. Tot op hoge leeftijd bleef zij hartstikke blij, schreef heel lang het ene leuke kinderboek na het andere, vrolijkte het land op met een aantal prachtige musicals en had eigenlijk alleen last van haar blindheid. En volgens mij word je van roken niet blind.»

Hij vroeg zich af uit wie dat clubje frisseluchtterroristen bestond. «Wat zijn dat voor mensen? Een roedel Wassenaarse huisvrouwen met te veel vrije tijd?» Nee, het is de Nederlandse Nietrokersvereniging CAN (Clear Air Now), de Baader-Meinhofbende van de rookvrije ruimte, die een in principe verdedigbaar standpunt stelselmatig ondergraaft door de krankzinnigste acties en de onzinnigste argumenten. Ook in het geval van het sigaretje van Annie M.G. Schmidt. De schrijfster stierf in de nacht van haar 84ste verjaardag aan een hartaanval. Dat komt voor als men de leeftijd der zeer sterken heeft bereikt. CAN (in De Telegraaf) weet beter. Deze hartaanval is «waarschijnlijk mede veroorzaakt door roken». Waarom heeft Madame Tussaud voor de sigaret tussen de vingers van de schrijfster gekozen? Omdat Madame Tussaud, zegt CAN (in Het Parool) waarschijnlijk is betaald door de tabaksindustrie.

Voor alles in het leven moet een zekere prijs worden betaald, van het kopje koffie tot het broodje runderrookworst, van de reutelend genoten ochtendcaballero tot de avondlijk genoten fles Château Grands Sillons Gabachot 1998. Schaf het allemaal af en je haalt moeiteloos en vreugdeloos de honderdtwintig. Ik zag laatst de voorzitter van CAN, Fons Nijpels te Utrecht, in een tv-discussie — en herkende in hem het prototype van de zeloot, strijdend voor een goede zaak met de verkeerde middelen. Ik word nu even tamelijk nijdig, oordelend uit eigen ervaring. Een paar jaar geleden vertoonde ik mijn kop op de televisie, samen met de hoofdredacteur van een vooraanstaand Amsterdams dagblad. Het ging primair om hem. Hij was de auteur van een boek over de wijze waarop zijn ouders zich ooit politiek in de nesten hadden gewerkt. En het ging ook een beetje over mij, omdat ik inmiddels naar de begraafplaats ging met de routine waarmee men zich naar de kapper begeeft. Een gemakkelijk gesprek was dit niet. Dus staken wij allebei een troostend sigaartje op, om ’sanderendaags in een ingezonden stuk — was getekend F. Nijpels te Utrecht — te lezen dat het allemaal een schande was, temeer omdat wij ongetwijfeld door de tabaksindustrie waren omgekocht. Sindsdien weet ik: deze Nijpels is een hufter, zonder hart en verstand, wiens argumenten, gegevens, cijfers en statistieken stuk voor stuk ten diepste moeten worden gewantrouwd.

En je moet dat blaadje van hem lezen! Youp, kameraad, dat cabaret van jou kan daar onmogelijk tegenop. Tijdens de tv-uitzending van het huwelijk van Bernhard jr. kwam Prins Pieter sigaretten rokend in beeld. «Afschuwelijk!» De televisie blijft volharden in «misselijkmakend en demonstratief gepaf».

Neem Oscar Hammerstein, te gast in de rubriek Het zwarte schaap, die een asbak onder zijn neus had. «Het blijft ongelofelijk dat de Vara zich daarvoor leent.» Laatste nieuws van het politieke front: «De jongeren van de VVD hebben als voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van Europa de zeventienjarige Vincent. Hij vertoonde zich in Brabant en aarzelde niet in het openbaar en in functie een sigaar aan te walmen. Is er een nieuwe Wiegel opgestaan?»

Laatste nieuws van het veterinaire front: «Volgens vier recente onderzoeken is passief roken slecht voor huisdieren. 1. veroorzaakt neuskanker bij honden. 2. veroorzaakt longkanker bij honden. 3. remt voorplanting bij hamsters. 4. veroorzaakt hoge bloeddruk bij konijnen. Eerder werd bekend dat tabaksrook slecht is voor aquariumvissen, kanaries en papegaaien.»

O ja? Mijn vriend T.H. te A., die al meer dan een halve eeuw tien havanna’s per dag rookt, heeft een papagaai in zijn huiskamer die een paar dagen geleden zijn 240ste verjaardag heeft gevierd.

Samenvattend, de niet-rokers hebben gelijk, maar alleen de rokers (en hun nabestaanden) weten waarom.