Menno Hurenkamp

Het weblog gaat oerend hard

De wereld verandert snel. U hoort het van journalisten, van bestuurskundigen en van types met een Duits aandoende bril die handelen in kant-en-klare adviezen. Neem een abonnement, koop mijn boek, doe wat ik zeg, want de wereld verandert snel. Iemand schreef tien jaar geleden dat iemand twintig jaar geleden schreef: «Ik lees al dertig jaar in de krant dat de wereld snel verandert.» (Wie? Het moet een volhouder zijn, wellicht Hugo Brandt Corstius.) Goedkoop – duurkoop, Abraham – mosterd, klok thuis – klok nergens: in het peloton van dooddoeners drentelt de snelle wereldverandering al decennia mee. Het weblog, het dagboek op internet, is reeds een moderne klassieker in dat genre van gierende mondiale dynamiek.

Gewone mensen gaan hun eigen verhalen op het internet zetten en dus gaat de wereld nu echt op de schop. De journalistiek gaat door het weblog natuurlijk helemaal op zijn kop. De politiek ook, al lijdt die onder elke revolutie. Boeken zullen verdwijnen, en ook de democratie as we know her gaat eraan. Het weblog is er en daarom gaan de veranderingen ongekend snel. Oerend hard. Zonder dat er een redactie met vooroordelen tussen zit, zonder dat een uitgever met een commercieel belang zich ermee bemoeit, kan de gewone man nu eindelijk zijn eigen opvattingen aan andere burgers vertellen. En reken maar dat die gewone man gebruik zal maken van de mogelijkheid om zíjn visie te ontwikkelen, schrijven internet-sociologen en webwatchers.

De gewone man weet zich met zijn eigen unieke identiteit immers al lang niet meer vertegenwoordigd door zoiets ouderwets als een krant of een televisiezender. De gewone man combineert tegenwoordig immers heel rare eigenschappen. Hij verenigt in zichzelf niet een oude tegenstelling als «links stemmen, rechts verdienen». Tegenwoordig is de burger echt onvoorspelbaar, doordat hij in de vakantie iets creatiefs met mandala’s doet op een eiland en toch graag naar de Tros kijkt, of bijvoorbeeld doordat hij homo is en toch niet van Abba houdt. Heel tegenstrijdig. De gewone man is erg ongewoon geworden, waardoor «de media» en hun confectiemaat-mededelingen hem de keel uitkomen. Het weblog is de logische uitlaatklep van deze door en door geëmancipeerde burger.

Tot zo ver de fantasie van de futurologen. Maar de feiten logenstraffen iedere suggestie dat weblogs iets origineels voorstellen. De inhoud van alle digitale dagboekjes is identiek aan die van reguliere media: politiek, beroemde mensen en de overdosis ik-en-mijn-navel die je op tv ziet rond Big Brother-_uitzendingen. Er is geen nieuwe wereld op het internet ontstaan: mensen doen er de dingen die ze zonder weblog ook al deden. Discussiëren, roddelen en pochen wie de grootste heeft, en ze laten zich daarbij negen van de tien keer vrolijk leiden door wat ze in de media gezien of gehoord hebben. De goeden onder de bloggers weten inderdaad de gevestigde journalistiek schrik aan te jagen – niet door iets nieuws te doen, maar door goede of slimme journalistiek te bedrijven. Veelzeggend is dat in de Verenigde Staten de echt populaire weblogs – die door honderdduizenden mensen per dag worden bekeken – gaan over het vernieuwen van de politieke partijen aldaar (zie de _New York Review of Books van 27 april). Dat is een ronduit hoopgevende ontwikkeling, daar niet van, maar een traditioneler doel dan het in leven houden van een politieke partij is nauwelijks denkbaar.