Londen – Nijver, onverschrokken en patriottistisch, trots op het rijke verleden. Dat zijn de Britten, althans in de rooskleurige ogen van de brexiteers. Na decennia van begeleid verval moest de Brexit, de bevrijding van de steeds sterker wordende greep van Brussel, de middelgrote maar invloedrijke handelsnatie transformeren tot Global Britain. Met hun eigen variant op de voc-mentaliteit zouden de Britten de buitenwacht doen verrassen.

Bijna twee jaar na de voltooiing van de Brexit is het er nog niet van gekomen. Op een golf van stakingen drijven de Britten het onderhavige jaar uit en wie wel naar het werk wil, dreigt te stranden op blokkades van klimaatactivisten, of op de verkeerde soort sneeuw. Nadelen van de Brexit op het gebied van handel en personenverkeer zijn ondertussen zichtbaar geworden, terwijl de Conservatieve regering weinig voordelen heeft laten zien. Volgens peilingen neemt het aantal ‘bregretters’, spijtoptanten, toe.

De indruk begint te ontstaan dat de brexiteers zich hebben verkeken. Niet zozeer op de tegenwerking vanuit Brussel of het gebrek aan steun uit Amerika als wel op de eigen bevolking. Het uitvoeren van de Brexit zou nooit makkelijk worden, met 48 procent van de natie die tegen het verlaten van de Europese Unie is, alsmede grote delen van de gevestigde orde, waaronder de ambtenarij. De hoop dat de bevolking na het referendum op eensgezinde wijze een succes zou gaan maken van de Brexit, was altijd een fantasie.

Noeste arbeid was volgens menig brexiteer geboden. Dat idee gaat terug naar het Britannia Unchained-manifest uit 2010 waarin prominente Conservatieve politici met zoveel woorden klagen over de laksheid van landgenoten en het bijbehorende gebrek aan arbeidsproductiviteit. Ironisch is het dat juist immigranten, of nu nazaten, bekendstaan om hun nijverheid, zowel op de werkvloer als in het onderwijs. In geen land werd het fenomeen thuiswerken tijdens de pandemie zo omarmd als in het Verenigd Koninkrijk.

Nog nooit is de door brexiteers zo verachte betuttelstaat bovendien sterker geweest dan nu. Nadat zijn Brexit voltooid was, hield toenmalig premier Boris Johnson een motiverende toespraak in de Royal Naval College van Greenwich waarin hij zijn gehoor opriep onverschrokken de wijde wereld in te gaan. Op dezelfde plek voorzag de plaatselijke universiteit Samuel Taylor Coleridge’s gedicht The Rime of the Ancient Mariner onlangs van een waarschuwing voor dierenleed en bovennatuurlijke taferelen. Zo wordt het nooit wat met Brexit-land.