MUZIEK Brian Eno & David Byrne

Hier en nu

Baanbrekend waren David Byrne en Brian (Peter George St. John le Baptiste de la Salle) Eno ruim dertig jaar geleden, verdienstelijk in de muziekwereld zijn ze beiden nog steeds. Het laatste wapenfeit van ambientpionier en producer Eno is het geluid van de vierde Coldplay, Viva la Vida or Death and All His Friends. Byrne werkt met Norman Cook (Fatboy Slim) aan het ambitieuze project Here Lies Love, over de Filippijnse oud-first lady Imelda Marcos en haar bediende Estrella Cumpas. Verder was hij deze zomer met rapper Dizzee Rascal te horen als zanger van het hitje Toe Jam van The BPA (een nieuwe alias van Cook). Tussendoor hebben Byrne en Eno nog de tijd gevonden om voor het eerst sinds 27 jaar weer samen een album op te nemen: Everything that Happens Will Happen Today. Een hernieuwde samenwerking die automatisch hoge verwachtingen oproept, want met hun vorige albums schreven ze muziekgeschiedenis.
Na (mede)bepalend te zijn geweest voor het geluid van de vroege Roxy Music en David Bowie in zijn Berlijn-tijd vond Eno in Byrne eind jaren zeventig een avant-gardist van hetzelfde intellectuele niveau. Hun creatieve zoektocht als producer en zanger/gitarist van Talking Heads leidde tot drie klassieke new wave/postpunk-albums: More Songs about Buildings and Food (1978), Fear of Music (1979) en Remain in Light (1980). Op het laatste album is de interesse in Afrikaanse muziek hoorbaar: ze mengen polyritmische structuren met blanke funk, pop en disco. Deze ‘African psychedelic vision’ van Eno werd met Byrne een jaar later verder uitgewerkt op My Life in The Bush of Ghosts, een pioniersstuk op het gebied van sampling. Fragmenten uit politieke speeches, mantra’s, duiveluitdrijvingen, radioshows en gebeden worden samengebracht met Afrikaanse ritmes en elektronica. Het album is uniek voor de popmuziek en voor wat later wereldmuziek ging heten.
Deze legendarische status zal Everything that Happens Will Happen Today niet kunnen overtreffen, maar dat lijkt ook niet de bedoeling te zijn geweest van de makers. Het album is het eindresultaat van een verzameling muzikale opzetjes van Eno die zijn voltooid met teksten en zang van Byrne. Hoewel nummers als Life Is Long en One Fine Day zelfs nogal gewoontjes klinken, zorgt de combinatie van Byrne’s karakteristieke stem en de atypische akkoordenschema’s van Eno toch voor een bijzondere sfeer. Meest uitdagend zijn het beklemmende I Feel My Stuff, het hoekige Wanted for Life en Poor Boy, een van de nummers waarin ze losjes voortbouwen op hun oude geluid. Zelf noemen ze het een ‘soort elektronische gospel’ en dat hoor je terug op de opener, Home.
Everything that Happens Will Happen Today is een typisch luisteralbum. Het neemt je per draaibeurt dieper mee in het universum van Byrne en Eno. Ondanks de lange geschiedenis die de twee mannen delen is dat een op zichzelf staande wereld, die zich bevindt in het hier en nu. Of zoals Byrne het verwoordt: ‘Everything that happens will happen today/ And nothing has changed, but nothing’s the same/ And every tomorrow could be yesterday/ And everything that happens will happen today.’

Brian Eno & David Byrne, Everything that Happens Will Happen Today (Todomundo/Bertus). Byrne geeft met Songs of David Byrne and Brian Eno op 24 maart 2009 een concert in Vredenburg Leidsche Rijn-Utrecht