Een verrassende kus

Hilhorst

De Amsterdamse taxichauffeurs zijn de modelpolitici van de toekomst. Ze zijn de voorbeeldigste democraten van de 21e eeuw. Dit is geen ironie. Ik geef toe dat ik vorige week ook nog dacht dat het patjepeeërs waren die hooguit voor politici als Haider een inspiratiebron vormden, maar ik heb mijn mening bijgesteld. Alleen dat bewijst al het gelijk van mijn stelling, want wanneer was de laatste keer dat u uw mening over een politicus of een politieke partij in positieve zin moest bijstellen?


De taxichauffeurs zijn door een ongekend staaltje zelfkennis boven zichzelf uitgegroeid. Ze hebben beseft dat hun protest tegen de nieuwe taxiwet geen succes kan hebben zolang hun imago zo belabberd is. Liesbet van Zoonen heeft in haar proefschrift over de behandeling van de vrouwenbeweging in de media laten zien dat journalisten werken met vaste referentiekaders. Heeft een actiegroep eenmaal een bepaalde naam, dan wordt het nieuws net zo lang gekneed tot het past in het bestaande beeld. Voor de taxi-chauffeurs is het dominante beeld weinig flatteus. Het zijn dikke lichamen die, volledig gestuurd door hun testosteron- en adrenalinehuishouding, slechts bij hoge uitzondering hun agressie onder controle weten te houden. Serieus luisteren naar hun protesten wordt dan moeilijk.


Het was dus hoog tijd dat het actiecomité iets nieuws bedacht. Afgelopen zondag was het zover: een demonstratie waaraan alleen chauffeursvrouwen en vrouwelijke chauffeurs mochten meedoen. Het werd een vrolijke bedoening. De actievoerster die de petitie overhandigde aan de hoogste politieambtenaar ter plekke gaf hem zelfs twee zoenen. Die kus verleidde mij om op een andere manier te kijken naar het taxiconflict. Of beter, voor het eerst werd ik aangemoedigd om me erin te verdiepen, want zo werken vooroordelen. Je denkt al te weten wat iemand zegt nog voor je hebt gehoord wat diegene daadwerkelijk te melden heeft.


Politici kunnen nog heel wat leren van de Amsterdamse actievoerders van de TCA. Ze hebben immers net zo’n slechte naam. Ze kunnen niemand overtuigen omdat het publiek al denkt te weten wat ze zeggen voor ze zijn begonnen. Als Van Boxtel in reactie op Paul Scheffer schrijft dat de multiculturele samenleving ook successen beleeft, heeft hij geen ongelijk, maar wekt hij vooral de indruk dat hij de ernst van de situatie niet onderkent en zich bij voorbaat vrij wil pleiten. Dit collectieve wantrouwen is niet terecht. In vergelijking met de vigerende vooroordelen gedragen politici zich ontluisterend correct. Ze huldigen alleen de misvatting dat als zij zich netjes en bekwaam gedragen, het publiek ook zal zien dat ze zich netjes en bekwaam gedragen. Vooroordelen worden alleen na een schok bijgesteld. Zonder verrassing geen verandering van de vaste verwachtingen, dat is de les van de taxichauffeurs. Dat betekent niet dat Kok, Melkert en Dijkstal plots hun echtgenoten moeten laten opdraven en ook meneer Jorritsma wil ik vooral niet leren kennen, maar een list is wel nodig. De tranen van Adelmund waren verrassend, maar de timing was beroerd. Wat te denken van een woordvoerder die in gebarentaal de regeringsplannen toelicht? Onder het motto: wie niet wil luisteren naar wat we zeggen, moet maar zien wat we van plan zijn. Of toch een onverwachte kus op een onverwacht moment. Dames en heren politici, het maakt niet uit hoe, maar verras ons, opdat we weer kunnen horen wat jullie zeggen.


PIETER HILHORST