Hoe corrupt is de corruptiebestrijder?

Sinds Robespierre pleegt de revolutie haar eigen kinderen op te eten. De lynchpartij die tegen Antonio Di Pietro aan de gang is, sluit dus aan bij een oude traditie.

Wat onderzoeksrechter Di Pietro wilde, was voor Italiaanse begrippen inderdaad een revolutie: het uitmesten van de nationale Augiasstallen. Als zijn vijanden gelijk hebben, wentelde de uitmester zelf zich in het ergste corruptiedrek.
De beschuldigingen tegen Di Pietro zijn van dubieus allooi. De meeste komen van een in september gearresteerde aartsboef, Pacini Battaglia. In telefoongesprekken waarvan hij wist dat ze afgetapt werden, stelde hij Di Pietro en zijn vrienden voor als mensen die geen haar beter waren dan hijzelf. De afluisteraars behoorden tot de financiële politie, die zelf op corruptiegebied een reputatie heeft te verliezen.
Vast staat dat Di Pietro als onderzoeksrechter en aanklager een harde was. Vast staat dat hij als minister de democratische spelregels maar hinderlijk vond voor zijn dadendrang. Maar vast als een huis staan zijn verdiensten als corruptiebestrijder. In zijn vriendschappen was hij weinig selectief. Verschillende van zijn vrienden zijn corrupt gebleken. Maar niemand zou in hun handel en wandel zijn geïnteresseerd als dat niet had gediend voor het grote doel: de vaandeldrager van de Operatie Schone Handen kapotmaken. Koste wat kost moet worden aangetoond dat het gevierde symbool van de onkreukbaarheid zelf kreukbaar was. Dat zou Di Pietro’s arbeid als onderzoeksrechter in diskrediet brengen, en ook dat van zijn oud-collega’s, van wie hij de charismatische leider was.
Wat is immers de actie waard van magistraten die zelf corrupt zijn? Alle onderzoeken die ze hebben uitgevoerd, alle processen die ze hebben aangespannen, alles moet worden geannuleerd. De hele Operatie Schone Handen, die sinds 1992 ravages heeft aangericht in de politiek en de economie, zou dan ineenschrompelen tot een accident de parcours.
Aanvankelijk riep alleen Berlusconi, die grossiert in corruptiezaken, dat de rechters verklede politici waren die hun macht misbruikten om hun vijanden te vervolgen. Berlusconi’s linkse tegenstanders lachten in hun vuistje. Maar nu ze met Prodi zelf aan de macht zijn, willen ook zij af van die hinderlijke rechters, die met hun acties tegen politici de politiek lamleggen. De linkse regeringspartij PDS heeft het nog net niet over de ‘dictatuur van justitie’ zoals Berlusconi, maar veel scheelt het niet. PDS-leider D'Alema wil het met Berlusconi op een akkoordje gooien om, na de mislukking van de regering-Prodi, samen staatkundige hervormingen uit te dokteren. De eerste hervorming die Berlusconi wil, is de 'normalisering’, lees uitschakeling van justitie. De uitschakeling van Dit Pietro is het begin van een oplossing van de corruptieschandalen die steeds meer politici willen: amnestie.
Maar alles kan heel anders aflopen. Als de beschuldigingen tegen Di Pietro een flop blijken, krijgt de fameuze ex-onderzoeksrechter en ex-minister ook nog het aureool van martelaar. En dan kan voor deze ambitieuze, autoritaire figuur de verleiding groot worden om zich op te werpen tot redder van het vaderland.