Hoe meer kunst…

Ik wil heel graag filmproducent zijn.
Daar zijn twee redenen voor: ik hou erg van film en ik meen dat ik verstand heb van het medium, waardoor ik betere films kan maken dan mijn collega’s.
Ik weet ook dat ik de films die ik wil maken alleen kan produceren met geld van anderen.
Iemand die mij geld kan schenken, is de overheid.
Ik kan honderd redenen noemen waarom ik meen dat de overheid mij geld moet schenken. Zo kan ik betogen dat wij filmers een beschavende invloed hebben op ons land. Of ik kan betogen dat wij door onze films bijdragen aan de vrede op de wereld. Hoe dan ook: ergens moeten wij, als wij geld willen hebben, beoordeeld worden door diezelfde overheid.
Nu kun je die beoordeling als overheid uit handen geven aan verschillende commissies en raden. Maar toch, je blijft als overheid verantwoordelijk, het is immers belastinggeld. Kortom: een overheid moet dus, als ze belastinggeld wil schenken, daar een visie over ontwikkelen; ze moeten iets willen, criteria opstellen waardoor ze gecontroleerd kunnen worden.
Nu ben ik een kind van de jaren zestig en zeventig. Ons credo was: fuck the system. We wilden niets met De Maatschappij van doen hebben, al begreep ik toen niet dat we daar zelf onderdeel van uitmaakten, en we wilden ook niets met De Overheid te maken hebben. Zo min mogelijk wetten, zo min mogelijk regels: wij waren anarchisten, hippies. Ons marxisme was revolutionair omdat we alles omver wilden trekken, en ons marxisme was vervolgens het meest eerlijk.
Natuurlijk: in de afgelopen veertig jaar ben ik anders gaan denken. Maar niet heel veel anders. Zo zijn de sterkte, het volume en de inzet van mijn sartreaans engagement niet minder geworden. Ik wantrouw de overheid meer dan ooit en daar strijd ik tegen; ik zal voldoen aan mijn plichten als burger - dus ik hou mij aan de wet - maar als ik daar iets aan kan veranderen, zal ik dat niet nalaten. Fuck the system! Maar ook: if you can’t beat them, join them. Misschien ga ik wel PVV stemmen, of SP. (Nooit meer PvdA!)
Terug naar de film.
Wil ik een film maken die de overheid bestrijdt, dan kan dat alleen met een subsidie die die overheid verstrekt.
De overheid en ik worden nu allebei gedwongen tot hypocrisie, tot kleine corruptie, we raken allebei gecorrumpeerd. Zij moeten geld geven aan iemand die ze wil bestrijden en ik moet dat geld aannemen. Het argument ‘dat hoef je toch niet te doen’ gaat niet op, want je hebt geen geld. En geen geld betekent geen film en geen film betekent dat de omverwerping nog langer op zich laat wachten.
Ik heb al eens betoogd dat ik het geld wel kan aannemen, omdat het tenslotte 'belastinggeld’ is. Ik ben voor belastingverlaging, dus zie ik een subsidie aan mij als belastingverlaging.
Maar als linkse politici nu zeggen dat er juist meer subsidies moeten komen, doen ze eigenlijk iets wat heel rechts is: ze maken reclame met belastingverlagingen.
Nu kun je zeggen - mijn favoriete Andy Warhol-uitspraak: So what? Als er maar geld voor kunst komt. Hoe meer kunst, hoe beter.
Klopt. Maar… even terug naar die criteria van de overheid.
De overheid moet een visie ontwikkelen (bijvoorbeeld 'het stimuleren van jongeren en allochtonen’) maar daarmee sluiten ze bijvoorbeeld mijn ambities uit. (Fuck the system!)
Ik zal dus nooit subsidie krijgen, tenzij ik lieg en bedrieg - wat precies de reden is dat ik tegen die overheid ben, want ik verwijt die overheid dat ze liegt en bedriegt.
En omdat ik nooit in aanmerking zal komen voor subsidies ben ik er dus tegen. Kunstsubsidiëring is typisch een rechtse hobby.