Hoe mensensmokkel werkt

Baru, Laat de bassen beuken, € 24,95

In stripwinkels worden de tafels waar nieuwe boeken liggen uitgestald vooral gevuld met genrestrips. Fantasy, spionage, westerns, piratenstrips, manga en actiestrips. Het leeuwendeel van de striplezers bestaat uit mannen en die willen af en toe ontspannen met een professioneel getekend verhaal, dat niet te veel afwijkt van de voorgaande delen. De meeste crime-strips maken deel uit van een serie en worden bevolkt door personages die je in het dagelijks leven nooit tegen zult komen (huurmoordenaars, miljonairs, megalomane gekken die de wereld willen overheersen et cetera).
Een welkom buitenbeentje dat zich soms aan het genre waagt is Baru (Hervé Baruela). Hij maakt strips vol vaart, actie en geweld, die zich veelal afspelen aan de onderkant van de Franse samenleving. Doornormale mensen ontmoeten elkaar in kleurloze Franse cafés, wegrestaurants, supermarkten of buitenwijken en raken buiten hun schuld in de problemen. Dan blijken ze over doorzettingsvermogen te beschikken en knokken ze zich uit de problemen. Een paar van zijn (25) maatschappijkritische boeken zijn vertaald, zoals de klassieker Onderweg, een verstripping van Pierre Pelot: Het kortste eind en het tweeluik over een bokser, De woesteling. Op het afgelopen stripfestival in Angoulême kreeg hij de Grote Prijs voor zijn oeuvre.
Baru’s laatste boek begint in Afrika. Een paar vadsige toeristen fotograferen de lokale folklore, die voor hen wordt opgevoerd. Ondertussen slooft een groepje kinderen zich uit op het voetbalveld. Ousmane is namelijk aanwezig en die kent een voetbalscout, die hen misschien meeneemt naar het Westen. Ousmane geeft de jonge Slimane de tip om op eigen houtje naar Frankrijk te komen om hem daar op te zoeken. Waarna een lange, vrijwel tekstloze sequentie volgt, waarin we zien hoe de mensensmokkel werkt. Eenmaal aangekomen in Frankrijk is Ousmane verdwenen en moet de piepjonge Slimane zich redden in het illegale circuit.
De tweede verhaallijn van Laat die bassen beuken, Bruno! speelt zich af in het criminele milieu. De opvliegende jonge gangster Zinedine is net ontslagen uit de gevangenis en heeft daar al weer een nieuw project gepland. Daarvoor heeft hij de hulp nodig van de gepensioneerde gangster Fabio. Die schijnt een genie te zijn in het organiseren van ingewikkelde operaties, zoals het leegroven van een geldtransport. Fabio overlegt even met zijn vrouw, maar krijgt toch toestemming om met een paar van zijn oude kameraden weer eens aan de slag te gaan. De samenwerking met Zinedine en zijn jonge maten verloopt stroef. De twee groepen krijgen het met elkaar aan de stok over de buit van een paar miljoen.
Slimane komt via een omweg terecht bij de oude gangsters. Een van hen is trainer van het lokale jeugdteam dat een cruciale wedstrijd moet spelen. Omdat Slimane goed kan voetballen mag hij meedoen en krijgt hij valse papieren…
Baru neemt de tijd om de verschillende personages en hun achtergrond te introduceren en dat betaalt zich tijdens het verhaal uit. Op een meesterlijke manier zet hij in een paar pagina’s levensechte personages neer die soms extreem gewelddadig zijn (Zinedine), een sluwe oude crimineel (Fabio) of een jong voetbaltalent dat speelbal is van het lot (Slimane). Op een ingewikkelde maar geloofwaardige manier worden hun lotgevallen met elkaar verbonden, waarbij soms het toeval een handje helpt. Het ingenieuze verhaal vol kruimeldieven, hard geweld en humor aan de onderkant van de maatschappij doet denken aan de eerste film van Guy Ritchie (Lock, Stock and Two Smoking Barrels) en is een schoolvoorbeeld van hoe een goed scenario werkt. Wat Baru’s verhaal daar bovenuit laat steken is de sociaal-kritische ondertoon. Door Slimane leven we mee met de problemen van illegale gelukszoekers die allerlei rotklussen opknappen voor een habbekrats (vuilnis ophalen op Eerste Kerstdag). Via de gangsters krijgt het verhaal dynamiek en actie waardoor je blijft lezen.
Laat die bassen beuken, Bruno! is echt een heerlijk boek dat je na de eerste, enerverende lectuur nog een keer kunt lezen om alle details op te nemen en na te genieten van de bijna achteloze virtuositeit waarmee Baru alle actie en emoties op papier weet te zetten. Wie na dit boek nog meer Baru wil lezen moet (nog lang) wachten op de vertalingen van zijn oude werk of zijn boeken gewoon in het Frans lezen.

BARU
LAAT DIE BASSEN BEUKEN, BRUNO!
Sherpa, 124 blz., € 24,95