Hoe zuiver is het Surinaamse goud?

Paramaribo – Suriname heeft al zeven maanden een nieuwe regering, maar heeft het juk van voormalig president Desiré Bouterse nog niet van zich afgeschud. Dat blijkt nu weer bij de affaire rond de Kaloti Jewellery Group, een van ’s werelds grootste goudhandelaars, die in 2014 door de Amerikaanse Drugsbestrijdingsdienst officieel als witwasrisico werd bestempeld. Een jaar later opende Kaloti een nieuwe goudraffinaderij in Suriname.

Kaloti Mint House Suriname werd opgericht om al het goud dat Suriname exporteert eerst door Kaloti te laten zuiveren, om daarna in goudstaven en munten geëxporteerd te worden. Hierdoor stijgt de waarde en kan de regering op meer inkomsten rekenen, luidde de redenering. Maar na de grote opening in 2015 werd het functioneren van de goudraffinaderij internationaal in twijfel getrokken. Farah Douglas, een Amerikaanse veiligheidsadviseur, kon tijdens zijn bezoek aan Suriname een jaar later geen bewijs vinden dat de raffinaderij bestaat. ‘De overheid van Suriname kan hierdoor de export van elke hoeveelheid goud – echt en fictief – laten certificeren door een raffinaderij die enkel op papier bestaat’, waarschuwde Farah in zijn rapport.

Volgens de boeken kan de goudraffinaderij in Suriname jaarlijks vijftig ton goud zuiveren. Maar anno 2021 staat het gebouw erbij als een verlaten overheidskantoor. Het heeft geen logo, een lege parkeerplaats en dichte, zware rolluiken. Het enige leven speelt zich af in de wachttoren op de hoek van het terrein, waar drie militairen van het Nationaal Leger permanent de wacht houden. Eén van hen, gekleed in badslippers en sportshort, beweert niet te weten wat er binnen gebeurt. ‘Ik ben nog nooit naar binnen geweest’, zegt hij. Wel bevestigt hij dat het gebouw nog steeds van Kaloti is. ‘Ze werken elke dag tot vier uur. Alleen vandaag zijn ze niet gekomen.’ Een buurtbewoner spreekt dit tegen. ‘Ik zie wel dagelijks auto’s in en uit rijden, maar de ramen gaan nooit open. Er brandt ook nooit licht. Alles wat daar gebeurt, is geheim’, zegt hij.

Jarenlang was er weinig aandacht voor het spookgebouw. Daar kwam verandering in toen Kaloti samen met Suriname én Bouterse werd genoemd in de FinCEN Files. Bouterse’s opvolger Chandrikapersad Santokhi liet een onderzoek instellen naar de rol van Kaloti in Suriname. Daarbij wordt vooral gekeken naar de opmerkelijke beschikking die Kaloti van Bouterse heeft gekregen, waarmee alle goudexporteurs in Suriname verplicht worden hun goud te laten keuren door Kaloti.