Hoge hakken, vette lipstick

Dat Polly Jean Harvey echt was, wisten we al, dat leverde al eerder rauw en half hysterisch geschreeuw op. Dat het nóg echter kan, had niemand kunnen vermoeden. Toch is deze keer nog raker.

Alle leuke meisjes zeggen dat ze liever cowboytje speelden. Nooit eens een die gewoon van barbies en huilen hield. Leuke meisjes zeggen dat ze vroeger stoer meededen met de jongens. Ze klommen ook in bomen, speelden de ruige spelletjes en kregen blauwe plekken. Jongensmeisjes, daar schrijven mensen boeken over.
In het Engels heten ze tomboys. Een Amerikaanse journaliste noemde Polly Jean Harvey een tomgirl. Als ze ermee bedoelt dat PJ Harvey een tomboy is die ook weer bij de meisjes wil horen, dan heeft ze gelijk. Sinds haar eerste cd Dry in 1992 uitkwam, getuigt ze hardop schreeuwend van haar wanhopige verlangen een meisje, vrouw, mens, zangeres - iets te zijn. Na haar debuut, dat luid bejubeld wordt, staat ze topless op de cover van de New Musical Express, verschijnt hier en daar broodmager ten tonele en loopt in interviews volkomen leeg over onder meer haar eetziekte. Ze maakt een behoorlijk hysterische indruk. Dat geeft niks.
Op Dry en de opvolgers Rid of Me en To Bring You my Love fluistert en krijst ze woedend, zelfverzekerd en verontwaardigd tegen minnaars, tegen de wereld en over meisjes. Vooral tegen de minnaars kan ze flink tekeergaan, ze worstelt met de traditionele rolpatronen waarin het de man is die handelt in de relatie en de vrouw die hunkerend afwacht. Krachtig en met een gemene ondertoon in haar stem zingt ze: ‘I’ve lain with the devil/ Cursed God above/ Forsaken heaven/ To bring you my love.’
Niet dat ze niet hunkert, Polly Jean Harvey is een en al hunkering, maar ze lijkt eerder alle posities te willen aannemen die een mens in een liefdesrelatie kán aannemen. Ze zegt: 'Mijn volwassenwording heeft zich voor een groot deel voor het publiek afgespeeld en dat vind ik helemaal niet erg. Het is een heel natuurlijke zet voor mij om nu verder te experimenteren met mijn uiterlijk en te zien hoe dat mijn gedrag en mijn presentatie verandert.’
Bij Rid of Me stond ze plotseling hooggehakt en in cocktailjurk met een vuurrode gitaar voor op het podium. Ze zong, kreunde en krijste er niet minder hard om, maar liet zich weer niet in een rol stoppen. Woedend en gemeen: 'You’re not rid of me/ I make you lick my injuries.’ in één adem met: 'I beg you/ My darling/ Don’t leave me/ I’m lonely.’
De glimmende cocktailjurken zakken altijd een beetje af omdat ze te mager is. Ze zijn ook altijd gekreukeld. De lippestift is vet en vaak zit er een beetje over haar wang uitgesmeerd. Op haar hoge hakken staat ze een beetje wankel. Ze is een tomboy verkleed als vrouw.
Haar nieuwe cd Is this Desire? is toegankelijker, maar niet minder goed. De muziek is subtieler geworden. Die maakt een onbehaaglijk vaag gevoel los van onrust, van geheimzinnigheid. Polly zingt over diverse meisjes, niet over zichzelf. En hoewel ze nog moeiteloos een brul geeft, is het hysterische gekrijs verdwenen. Wat is er aan de hand?
Je hoort het wanneer liedje nummer acht je om de keel grijpt. Het enige liedje zonder meisje in de tekst. Een he in een tuin kust met een andere he, die hem gouden bergen belooft. Drum, bas en piano spelen extreem mooi tegen elkaar in en Polly Jean Harvey zingt: 'And there was trouble taking place…’
Opeens hoor je het: Polly Jean Harvey is bang! Geen idee waarvoor, maar er zit angst in haar stem en daardoor komt ze nóg dichterbij.