Hollands Glorie

HET STAATSBEZOEK van koningin Beatrix, kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima van 10 tot 12 januari aan Oman gaat door, ondanks bezwaren van de Tweede Kamer. De regering kan nu eenmaal de wens van de volksvertegenwoordiging naast zich neerleggen zolang deze niet in meerderheid het vertrouwen opzegt. De opstelling van Mark Rutte in deze zaak is echter merkwaardig. De minister-president ontkent glashard dat er economische belangen op het spel staan.

Medium groene comm. oman

De premier doet nodeloos krampachtig. Nederland is gepokt en gemazeld in het zakendoen met Oman. Zo leverde de verkoop van twintig transporthelikopters in 2004 een paar honderd miljoen op. Ditmaal lijkt het er sterk op dat een order voor scheepswerf Damen Schelde de voornaamste beweegreden voor het koninklijk bezoek is. De premier voerde op 23 september, de dag dat de Kamer zich uitsprak tegen het staatsbezoek, op het hoofdkantoor van Damen Shipyards in Gorcum een gesprek over ‘kwesties van gezamenlijk belang’, aldus een persbericht van het bedrijf. Het laat zich raden wat dat gezamenlijk belang is. Vanwaar die potsierlijke ontkenning? Is onze minister-president de enige Nederlandse liberaal die 'winst’ een vies woord vindt?
Voor Damen Shipyards, grootverkoper van veerboten, baggerschepen en state of the art slepers, hoeven we ons niet te schamen. Het familiebedrijf bouwt marineschepen sinds 2001 toen Damen de Scheldewerf overnam van de Koninklijke Schelde Groep. Damen dingt nu in Oman mee naar een opdracht voor de bouw van vier korvetten. Volgens de Muscat Daily, het grootste dagblad, gaat het om een deal van meer dan honderd miljoen dollar. Damens concurrenten zijn Singapore Marine en Goa Shipyard in India. Het bezoek van de Oranjes kan de doorslag geven, schrijft Bob Nugent van scheepvaartconsultancy AMI International: 'Beatrix speelt vaak een actieve rol bij de verkoop van Nederlandse oorlogsschepen. Haar bezoek is een aanwijzing dat de onderhandelingen in de laatste fase zijn aangeland.’
Heeft de Kamermeerderheid dan geen punt als zij bezwaar maakt vanwege de mensenrechtensituatie in Oman? Wellicht, maar de Arabische lente heeft ook het autoritair geregeerde Oman bereikt. Activisten eisen onder meer politieke hervormingen en meer werkgelegenheid. Een deal met Damen Shipyards kon wel eens bevorderlijk zijn voor beide. Anders dan de pantservoertuigen die Nederland aan Egypte en Bahrein verkocht, kunnen de korvetten niet worden ingezet tegen de bevolking. De schepen zullen worden ingezet voor de kustbeveiliging tegen piraten. Dat schept in verscheidene opzichten werkgelegenheid.
Maar er is meer voor de deal te zeggen. Oman is een spil voor Shell, het Havenbedrijf Rotterdam en tal van andere Nederlandse bedrijven en instellingen. Gezamenlijk zorgen zij voor een constante stroom van personele uitwisselingen, opleidingen en academische en culturele contacten die de intellectuele opening van Oman bevorderen. Daar heeft de hele Omaanse samenleving op den duur baat bij. In dat licht kan het geen kwaad als de vorstin een dadeltje prikt met een sultan wiens dagen wellicht geteld zijn.