Cabaret: Fresku

Hollandse gezelligheid

© www.ntk.nl

Niemand kan wat Fresku kan. De rapper uit Eindhoven (1986) brak tien jaar geleden door met ongekend openhartige teksten over hoe hij als jongvolwassene ploeterde in een riemenfabriek, en hoe hij – heel amodieus in de hiphopwereld – gevangen raakte in angstige, mislukkende relaties. Sindsdien behoort hij tot het bovenste segment van de Nederlandse rappers: slim, serieus, persoonlijk – en soms, tussendoor, juist weer héél melig.

Toen zijn grofgebekte, Antilliaanse gangstertypetje Gino Pietermaai zowaar een groter bereik kreeg dan zijn maker, liet Fresku hem doodgaan. Een stap die typerend is voor zijn loopbaan. Waar de Nederlandse hiphop tegenwoordig alleen nog maar lijkt te groeien, en is veranderd in een vrij egale wereld die draait om groot, groter, grootst (wie heeft de meeste volgers, wie heeft de grootste hits?), is Fresku een zeer welkom anachronisme. Hij is amper actief op sociale media, durft nog steeds hardop te zeggen hoezeer hij tobt en twijfelt. En waar veel huidige hiphopartiesten onvermoeibaar zoeken naar de spetterendste vlogs en het grootste publiek, doet Fresku de laatste jaren voornamelijk een stap naar achter: weg van het poppodium en naar de kleine theaterzalen, met zijn tweede solovoorstelling Voordat het te laat is.

In zekere zin doet Fresku de stand-upartiest hetzelfde als Fresku de rapper: hij wisselt de persoonlijkste flarden af met grove, platvloerse meligheid, terecht vertrouwend op zijn heldere stem en beschrijvende kracht. Een heel enkele keer worden de beeldende monologen – over de ontlasting van zijn vader, over typisch Hollandse gezelligheid, over de bijna fatale geboorte van zijn chronisch zieke zoontje – onderbroken door een live rapnummer, maar verwacht geen veredelde hiphopshow. Fresku heeft zich duidelijk voorgenomen met Voordat het te laat is iets anders te doen dan met zijn muziek, hij zet in op uitgebreide verhalen en in die poging slaagt hij. Zo nu en dan wordt weliswaar voelbaar dat hij binnen het theater nog niet dezelfde ervaring heeft als binnen de rapscene, dan zoekt hij hardop naar de juiste woorden, of imiteert hij wel heel driftig de meest uiteenlopende accenten en stemmetjes (een van zijn grootste talenten) en slaat hij daarbij minder geslaagde zijpaden in, ook omdat een stuwende rode draad ontbreekt – maar zelfs op die momenten heeft Fresku iets uitgesproken charmants.

Voordat het te laat is biedt geen grote maatschappelijke visie en het is ook geen theater waarin wordt vernieuwd op het gebied van vorm of structuur. De inzet is veel kleinschaliger: deze voorstelling toont een uitermate boeiende verhalenverteller die iets anders probeert. En aandurft. En voor je het weet ben je binnen dezelfde paar minuten aan het gniffelen om een flauwe beschrijving van een seksfeest met Matthijs van Nieuwkerk en raak je ontroerd door een verhaal over zijn bijna overleden vriendin. Oftewel: dan heeft Fresku je precies waar hij je wil hebben.


Fresku, Voordat het te laat is, is nu in het theater