Film: ‘Rocks’

Honderd vrouwen

Bukky Bakray als Rocks, D’angelou Osei Kissiedu als haar broer en Kosar Ali in Rocks, regie Sarah Gavron © Cinéart Nederland

Goede bedoelingen maken nog geen goede film. Om maar meteen bij mijn punt te komen: dit geldt niet voor Rocks, de nieuwe film van Sarah Gavron (Brick Lane, Suffragette). Rocks is gemaakt met de beste intenties én een geslaagde film. Sterker nog: Rocks is geslaagd vanwége de goede bedoelingen.

In het begin was er niet meer dan een idee: Gavron wilde laten zien hoe het is voor een meisje om op dit moment op te groeien in Londen. Om te ontdekken wat voor film dat dan zou moeten worden, hebben Gavron en haar vrijwel geheel vrouwelijke crew de tijd genomen. Nog voordat er een verhaal was, was er de casting: een maandenlang proces waarbij een pool van 1300 meisjes (zogezegd van de straat geplukt) uiteindelijk werd teruggebracht tot een cast van ongeveer zestig. Toen tijdens acteerworkshops bleek dat er een natuurlijke klik was tussen aspirant-actrices Bukky Bakray (toen veertien) en Kosar Ali (dertien) werden zij prompt in de hoofdrollen gecast.

Het is tekenend voor een productie die voor alles de ruimte nam. Ruimte om het proces zijn eigen gang te laten gaan; ruimte voor de cast en crew om elkaar te leren kennen; ruimte voor scenarioschrijver Theresa Ikoko (van huis uit toneelschrijver) om het verhaal te ontwikkelen. Ruimte voor iedereen in het team, ongeacht leeftijd, achtergrond of ervaringsniveau, om een bijdrage te doen. Rocks is daarmee een collectieve onderneming, waarvan de niet-hiërarchische aanpak haaks staat op de klassieke auteurstheorie waarin er maar één visie is: die van de regisseur.

De film die uit dit proces voortkwam is warm en levendig, en voelt volkomen authentiek. Centraal staat de vijftienjarige Rocks (Bakray) die in haar eentje voor haar broertje moet zien te zorgen wanneer haar moeder hen in de steek laat. Haar schrijnende verhaal wordt omwonden met wat ik zelf de meest indrukwekkende scènes uit de film vind: die waarin Rocks en haar vriendinnen rondhangen op het schoolplein, lol maken tijdens de les, elkaar opmaken – scènes waarin ze gewoon meisjes zijn. Ontroerend is het om te zien hoe ze, ondanks de make-up en de vage aanwezigheid van jongens, nog echt kinderen zijn. Hun onbehouwenheid en ongeremde fysieke humor is wars van elke neiging om ladylike te zijn. Het maakt het extra pijnlijk om te zien hoe Rocks vervolgens wordt gedwongen om vroegtijdig volwassen te worden, vooral omdat ze zich daarbij steeds meer afkeert van haar vriendinnen om zich terug te trekken in een isolement van schuldgevoel en verantwoordelijkheidsbesef.

De spanning tussen het individu en het collectief is daarmee zowel een thema in de film zelf als in de totstandkoming ervan. In een interview stelde scenarioschrijver Ikoko dat Rocks, een productie die in alle mogelijke opzichten divers is, niet het resultaat is van de liefdadigheid van ‘white gatekeepers’, want dat zou betekenen dat het toch weer aan hen te danken is dat deze film werd gemaakt. Nee, ‘een team van honderd vrouwen trad naar de voorgrond, en die plek werd ons niet gegeven of voor ons opgeofferd. Niemand deed een stap opzij – we deden allemaal een stap naar voren.’


Rocks is vanaf 24 september te zien in de bioscoop. Ook online via Picl, picl.nl