Hoofddoekje op, af, op, af

Brussel - ‘Tien jaar geleden hield ik een pleidooi om de hoofddoek op school toe te laten’, schrijft Karin Heremans, directrice van het Koninklijk Atheneum Antwerpen, in haar recent uitgebrachte boek Een tipje van de sluier. 'Vandaag doe ik het tegenovergestelde.’
Heremans voerde vorig jaar, als een van de laatste in de stad, een verbod in op de hoofddoek en andere zichtbare levensbeschouwelijke tekenen. Haar naar eigen zeggen 'actief pluralistische’ school was in korte tijd eerder op het tegendeel beginnen te lijken. Meer dan driekwart van de leerlingen was moslim. 'Extremistische kernen’, vertelt ze, begonnen hun vrome levenswijze op te dringen aan de meer gematigde gelovigen. In de pauze deelden ze pamfletten uit over de plaats van de vrouw in de islam; meisjes die hun haar nooit bedekten begonnen dat plots wel te doen.
'Ik was van mening’, schrijft ze, 'dat we segregatie konden tegengaan door leerlingen zo goed mogelijk te spreiden over zo veel mogelijk scholen. Maar dan zou elke school de hoofddoek moeten toelaten.’ Anders dan in Nederland, waar openbare scholen de hoofddoek niet mogen verbieden, hebben ze in België altijd zelf kunnen kiezen. Resultaat is dat veel moslims zich inschrijven op het handjevol scholen dat de hoofddoek (nog) toelaat. 'Wat ik toen vreesde, is vandaag de werkelijkheid.’ Daarom, vindt Heremans, 'is het nodig de hoofddoek in het leerplichtonderwijs te verbieden.’
Dat zou binnenkort kunnen gebeuren. Het Grondwettelijk Hof moet zich in januari uitspreken over de bevoegdheid van de koepelorganisatie van openbare scholen, die een algemeen verbod wil invoeren. Heeft ze die niet, dan is het aan het parlement. Hoe dan ook, een duidelijke, centrale regel lijkt in deze kwestie geen luxe.
De beslissing van Heremans vorig jaar ging niet geruisloos voorbij. Het bleef wekenlang onrustig voor de poort. Meisjes dreigden de school te verlaten. Imams zeiden geen andere keuze te hebben dan islamitische scholen op te richten. Maar zo'n vaart liep het niet. Ongeveer dertig leerlingen hebben de school verlaten en vonden een nieuw onderkomen buiten de stad. Een handvol krijgt inmiddels thuis onderwijs. Islamscholen bestaan nog steeds niet. Sommigen komen mét hoofddoek op naar school, vertelt Heremans, maar doen die af zodra ze binnen zijn. En na schooltijd gaat-ie weer op.