Hoogopgeleide Kenianen kiezen voor de Vrije School

Nairobi – ‘Hoeveel zintuigen heeft een mens?’ vraagt de juf, terwijl ze de kring rond kijkt. In het klaslokaal zit een mix van Keniaanse ouders en expats, allen op blote voeten. Hun schoenen werden modderig tijdens de sessie artistic breathing op het speelveld, waarbij ouders en juffen hand in hand een kring maakten om met geklap en gespring in Vrije School-sfeer te komen en de ouderavond te openen.

‘Er zijn zes zintuigen,’ zegt een moeder. ‘Eh, sommige mensen dénken dat ze er zes hebben’, zegt een andere moeder, ‘maar het zijn er gewoon vijf.’ Zij is dokter, dus zij kan het weten. Het verlossende antwoord komt van een moeder die uitlegt dat ze sinds haar kinderen naar de Vrije School gaan weet dat er twaalf zintuigen zijn.

Dit antwoord is de aanzet voor een lange verhandeling die doorspekt is met halve theorieën en vage vermoedens over het belang van zintuigen bij de ontwikkeling van kinderen. Aanraking is goed voor kinderen, net als luisteren, muziek maken en praten. De Chinese moeder die met haar baby in een draagzak op haar buik naast de juf zit, kijkt beteuterd als haar vastgesnoerde dochtertje wordt aangewezen als een voorbeeld van ongewenste beknelling.

Een Keniaanse vader wil weten hoe hij zijn zoontje kan straffen, bijvoorbeeld als hij een dure vaas breekt. ‘Als ik iets fout deed, dan pakte mijn vader zijn riem en kreeg ik er van langs.’ De andere Keniaanse ouders knikken instemmend. De juf zingt de kinderen in haar klas vriendelijk toe als ze iets doen wat niet mag, vertelt ze. We don’t throw things at people, we don’t throw things at people, klinkt het als een groepje vierjarige jongetjes een klasgenootje met kurken bekogelt. Zo leerde zij dat tijdens haar Vrije School-juffentraining.

Op Keniaanse scholen gaat het om herhaling, stampen en examens, en bij ongewenst gedrag is er de riem of het rietje. Op de website van een goed aangeschreven christelijke school in Nairobi staat dat de school gelooft dat een karakter wordt gevormd door discipline en niet door de rede. En indien nodig worden lijfstraffen uitgedeeld, ‘want de Heer disciplineert hen die hij liefheeft’.

Steeds meer Kenianen uit de middenklasse zoeken nu naar alternatieven voor die ijzeren, fantasieloze discipline. En daarom is de Vrije School in Nairobi zo populair, ook al is de ruimte tussen de riem en de positieve benadering doorgezang immens.