Jonas Smulders als Richie in Forever Rich, regie Shady El-Hamus © © 2021 Netflix, Inc

Zijn glimlach is groot, zijn gouden tanden blinken, binnenkort gaat hij een miljoenendeal bij Sony tekenen en morgen geeft hij een groot uitverkocht optreden – ja, het leven lacht de Nederlandse rapper Richie toe. En dan wordt hij overvallen door achter maskers verborgen jochies. Het ergste lijkt voor Richie niet eens te zijn dat ze zijn horloge stelen of hem met een zwaard bedreigen. Het ergste is dat ze alles filmen en online zetten.

Forever Rich is een strak gemaakte, innemende film. Zeker tegen het einde valt er weliswaar genoeg op de soms vergezochte plot aan te merken, maar de Amsterdamse regisseur Shady El-Hamus (1988) krijgt iets voor elkaar wat bijna geen regisseur lukt: hij slaagt erin de wereld van veel hedendaagse Nederlandse jongeren heel naturel op te roepen, zonder waardeoordelen te geven of zijn toevlucht te zoeken tot clichés.

Voor de goede orde: rapper Richie is een fictieve creatie, die in zijn platte directheid en grenzeloze materialisme nog het meest in de buurt komt van tienericoon Lil Kleine. Knap: eigenlijk is Richie totaal geen likeable hoofdpersoon, met zijn aanhoudende gevloek, zijn obsessieve Instagram-updates, en toch volgde ik hem helemaal. Ik geloofde zijn impulsen en straattaal, ik geloofde de moeizame band met zijn platvloerse moeder (fijne rol van Hadewych Minis). En ik bleef als vanzelf toekijken hoe Rich zich na die overval steeds verder in de problemen werkte. Want: hij wil wraak nemen, of eigenlijk wil hij vooral zijn publieke imago herstellen. Dus traceert hij zijn gejatte mobieltje en zet opgefokt de achtervolging in, vanzelfsprekend volgen nieuwe confrontaties, die in hun gewelddadigheid doen denken aan sommige recente ontwikkelingen in de drill rap-scene.

De precieze plot navertellen voelt overbodig, want veel belangrijker – en overtuigender – is het gejaagde tempo waarin alles zich voltrekt. De film speelt zich binnen een etmaal af, uiteindelijk doet de psychologie er veel minder toe dan de doordenderende actie, en dat past goed bij de haastige staat van Richies leven. Elke gebeurtenis wordt direct online verspreid, iedereen staat in permanent contact met elkaar, het draait steeds om snel, sneller, snelst, stoer, stoerder, stoerst.

En dat is, kort samengevat, de modus operandi van veel hedendaagse hiphop, een subdomein waarin jeugdigheid en trots kernwaarden zijn, waarin grootheidswaan en een miljoenenpubliek moeiteloos samengaan. Wie iets van die wereld wil meekrijgen, inclusief alle wonderlijke en vluchtige mechanismes, doet er goed aan Forever Rich te bekijken.

En wie een potentieel toekomstig Gouden Kalf-winnaar wil zien ook: Jonas Smulders vertolkt de hoofdrol voortreffelijk. Hij scheldt, hij tiert, hij wordt steeds ongeduldiger, hij kijkt zo stoer als hij kan zodra hij een vlog online zet. Maar tussendoor, heel subtiel gespeeld, is er soms ineens een onzekere glimp te zien. In een lach of oogopslag. Alsof de succesvolle rapper die zo druk bezig is zijn imago te herstellen dan plots denkt: mijn hemel, wat als ik alles wat ik heb opgebouwd echt verlies? Wat blijft er dan nog van me over?

Forever Rich is nu te zien via Netflix