Film - Ma Loute

Hyperbolische precisie

De Franse acteur Fabrice Luchini, die de rol van de aristocratische patriarch André van Peteghem vertolkt in Bruno Dumonts nieuwe film Ma Loute, sprak op een persconferentie in Cannes zijn weerzin uit jegens het verschijnsel ‘aperitief’. Hij zei: ‘Ik haat het dat de Fransen gefascineerd zijn door cocktails. Ik heb een hekel aan wachten op het diner. Het idee van drinken voordat je gaat eten – ik haat het.

Medium film

De anekdote is een detail, maar in Ma Loute bepalen juist maniertjes van mensen hun plaats in de wereld. We zijn aan de Opaalkust in het noorden van Frankrijk, rond 1910. Het gezin Van Peteghem woont in een landhuis op een heuvel. Vanuit de tuin kijken ze neer op het kustlandschap bevolkt door arbeiders zoals de Bruforts die maar moeilijk in leven kunnen blijven. Om aan de kost te komen verzorgen vader Brufort en zijn zoon Ma Loute (Brandon Lavieville) een ‘ferrydienst’: voor een fooitje zorgen ze ervoor dat rijke badgasten een lagune veilig kunnen oversteken. Soms gebruiken ze hiervoor een roeibootje, maar meestal nemen ze de chique geklede strandgangers in hun armen en lopen ze door het lage water naar de overkant. Wanneer Ma Loute, een schreeuwlelijke jongen van een jaar of twintig, de mooie, mysterieuze Billie van Peteghem (gespeeld door een Franse actrice die bekendstaat als ‘Raph’) moet dragen, raakt hij meteen verliefd op haar. Of op hem. Want Billie is soms jongen, soms meisje. In ieder geval is de brug geslagen tussen de Van Peteghems en de Bruforts, tussen hoog en laag, en het conflict dat hieruit voortvloeit staat centraal in de film.

Regisseur Dumont, bekend van duistere films als L’humanité (1993) en Twentynine Palms (2003), fileert de goede smaak van de hogere klasse door zijn personages karikaturale vormen te laten aannemen. Vader Van Peteghem loopt gebogen en praat op zo’n wijze dat het lijkt of hij walgt van elk woord dat hij zegt. En inderdaad, tijdens de borrel wordt het inschenken van een drankje een daad van hyperbolische precisie. Het fijnste detail – ‘Een vingertje whisky voor jou, mevrouw Van Peteghem?’ – is blijkbaar een zaak van leven of dood, maar in werkelijkheid heeft de bezigheid geen enkele waarde.

De nutteloosheid van dit leven keert terug in een vormgeving die het geheel een duistere, wrange sfeer geeft. De wide-screen-fotografie accentueert het surrealistische: personages bewegen door het uitgestrekte landschap van de Opaalkust als figuren in een pop-upboek. Een politie-inspecteur en zijn collega zijn ter plekke om een aantal verdwijningen van strandgasten te onderzoeken. Ze zijn net Laurel en Hardy, de een met een enorm, opgeblazen lichaam, de ander gepijnigd kijkend alsof elke minuut van het leven een existentiële nachtmerrie betreft.

Onwerkelijkheid wint het van realisme naarmate de film vordert, totdat we aanbelanden bij mensen die gaan vliegen en lichamen die in moten worden gehakt, voor het diner straks. Zo heeft het kijken naar Ma Loute veel weg van een vreemde verlokking – je gaat ervan houden, ook al weet je dat de smaak aangeleerd is.

Te zien vanaf 23 juni


Beeld: Brandon Lavieville als Ma Loute met Raph als Billie van Peteghem; en inspecteur Machin (Didier Després) en zijn assistent Malfoy (Cyril Rigaux) in Ma Loute, regie Bruno Dumont