Toneel: De Sunshine Show

‘I was a Thai boy’

Het beeld is eenvoudig en geweldig. Het bed als leefomgeving op een onderstel van brieven, eindeloos veel brieven. Allemaal met zorg en liefde en veel gestamel geschreven en zonder uitzondering nooit verstuurd.

De geadresseerde is steeds dezelfde, een kind – eerst een jochie, dan een puber. Met een Nederlandse moeder en Thais vaderbloed, vrucht van een zomerliefde, ooit, veertien jaar geleden, tijdens een backpack­vakantie van het Hollandse meisje Annemieke dat verliefd werd op de jonge thaiboxer Shanu, de ik-figuur in de vertelling. De jongen aan wie al die brieven geschreven worden heet Kasem, een Thaise naam, betekent: geluk.

Op dat uitgestelde, intens diep verlangde geluk is de hele vertelling gebouwd. Om het gedeeltelijke namaakkarakter van dat geluk draait de titel: De Sunshine Show, ondertitel: Een karaoke-tragedie van Esther Scheldwacht. In 2008 werkte zij mee in de voorstelling Hollandse Spoor van regisseur Johan Doesburg. Esther Scheldwacht speelde daarin meerdere types rondom een van de spoorwegingangen van Den Haag, Station HS. Scheldwachts lieveling in de voorstelling was een Thaise ‘ladyboy’, een travestiet die ze bij wijze van spreken zomaar ergens uit een kledingrek rukte en die daarna in haar Haags-Indische bloedbanen ging zitten en d’r niet meer uit wou. Ze ging schrijven en Cees Debets, directeur van Theater aan het Spui, gaf haar een plek.

En daar stond ze, vorige week, met een solo. De ladyboy was een verhaal geworden, een briefwisseling, een geschiedenis. En een toneeljuweel. Het is echt zonde om er veel over te verraden, maar als dit u al enigszins nieuwsgierig heeft gemaakt, gooi ik er nog een schepje bovenop. De thaiboxer krijgt een bedrijfsongeluk, de operatie kost veel geld. Annemieke is zwanger van hem, reist terug naar Den Haag, bevalt van de zoon en laat de Thaise scharrel/vader verder barsten. Shanu gaat op zijn beurt als ladyboy geld verdienen in een karaokeclub, daar doet-ie massages en de aanverwante zaken waar het treurige eufemisme happy ending voor is uitgevonden, ter verhoging van de feestvreugde van de klandizie slikt-ie hormonen, ontwikkelt borsten en hij/zij neemt de naam Sunshine aan. De ontmoeting met een Nederlandse pensionado doet de rest: deze Harry wordt verliefd op de haar ín de hij, Harry wil met haar trouwen en vraagt Shanu of hij zich daadwerkelijk tot Sunshine wil laten opereren. Ondertussen vindt Shanu in een internetcafé zijn zoon Kasem en hij begint hem op de elektronische snelweg en via de sociale media onhinderlijk (want ongemerkt) te volgen.

Het mooie van deze ontroerende, ontluisterende en ontregelende solo is dat naarmate de ik-figuur in de vertelling steeds meer vrouw wordt de toneelspeelster Esther Scheldwacht in haar spel de oorspronkelijke Thaise jongen die ín haar ladyboy zit als het ware afpelt. Tot-ie er aan het eind weer staat, met de openingsbrief van de voorstelling in zijn binnenzak, klaar voor de ontmoeting met de gerijpte zoon. Die een gelukkige jeugd lijkt te hebben, met veel vriendjes op Hyves. Terwijl wij, de glimlachend toegelaten voyeurs, ondertussen met kloppend hart kijken naar de achterkant van een schokkende geschiedenis in onze geglobaliseerde wereld, een aflevering van Opsporing verzocht, maar dan een stuk intrigerender. Esther Scheldwacht wil de complexiteit laten zien en dat lukt haar via een lichte toon, veel humor in de door een rare hakselmachine gehaalde taal, een boeket karaokeliedjes die af en toe door merg en been gaan, net als het spel en de vernuftige constructie van het verhaal. Een krachtig aanbevolen wonder, dat is het.

De Sunshine Show is in elk geval te zien op 5 en 6 september in Theater aan het Spui in Den Haag, www.theateraanhetspui.nl