Iedereen onsterfelijk

ACHT CIJFERS telt het reserveringsnummer dat de bezoekster behulpzaam voorleest vanuit haar morsige agenda. ‘Mevrouw van der Jagt!’ kraait de jongeman achter de kassa nadat hij het achtste cijfer heeft ingetoetst. ‘Had dat meteen gezegd!’ Een grapje dat hij vast honderd keer per avond maakt. En toch geeft dat grapje extra glans aan de entree van reserveringsnummer 10483138 in het Aalsmeerse spiegelgebouw. Net als die gigantische filmlampen en die rode loper voor de deur. Treedt binnen in het Huis van Onze Nederlandse Sterren. Welkom in Show Bizz City!

In het wegdirigeren van de binnengekomen bezoekers is de kassa-jongeman minder gewiekst. ‘Daar is de garderobe, daar krijgt u een plattegrond en dan kunt u het allemaal fijn zelf uitzoeken.’ Vervelend nou. Dat zoeken kost tijd, en reserveringsnummer 10483138 heeft haast. Haar leeftijd wil ze niet precies zeggen - voor een vrouw is dat onverstandig, bevestigde onlangs publieke-omroeppresentatrice Mieke van der Weij - maar de tijd van onbezorgdheid is voorbij. Ze is bezig aan de lange weg naar morgen: het mooie begint er al vanaf te gaan. Bovendien begint over vijf minuten 'de show’ waar haar reserveringsnummer bij is ingedeeld. Op naar het Broadway Theater aan de Hennie Huismanstraat.
Show Bizz City biedt met Kerst een schitterende aanblik. Letterlijk. De glimmende zuilen en zilverige wanden weerkaatsen de kleuren van honderden bovenmaatse kerstballen, die de entreehal hebben overwoekerd. Overal knipperen lichtjes: op de naamborden van de theatertjes en de cafés die de Sterrenstad rijk is; op de geldwisselmachines die als gokautomaten in de gangen staan. Levensgrote plastic kerstmannen kijken guitig over balustraden. Een glazen lift zoeft als een futuristische capsule naar de tweede etage. De muziekjes die uit de verschillende hoeken klinken vormen in het voorbijgaan een brij van dansnummers en smartlappen. Overal in de gangen hangen televisiemonitoren met beelden van coryfeeën. Een geluidloos zingende Paul van Vliet. André van Duin met zijn Willempie-creatie. Het is alsof die monitoren zicht geven op wat gaande is in de theaters. Alsof het publiek maar ergens binnen hoeft te gaan om deze sterren live te zien optreden. Maar reserveringsnummer 10483138 moet naar het Broadway Theater aan de Hennie Huismanstraat. Want daar wordt ze verwacht.
In de GTST-gang staan de eerste wassen beelden van Bekende Nederlanders. 'Levensecht’ zijn ze volgens de programmafolder. Hier draait een stel van die levensechte beelden rond in een carrousel. Soapsterren zijn het, uit de allereerste dagelijkse soap waarmee de vaderlandse televisie werd verblijd. Ze zijn lichtjes verkleed als de personages die hun roem hebben gebracht. Bruni Heinke zit als Mevrouw Helmink wezenloos voor zich uit te staren. Bobbelige pantybenen komen onder haar rok vandaan. Bartho Braat en zo'n andere vaderachtige man uit de serie staan in driedelig pak maar wat te staan. En tussen wat huiselijke rommeltjes zit Wik Jongsma met zijn hoedje en zijn eeuwige regenjas. De houterigste acteur van Nederland, die tot z'n vijftigste op Goede Tijden, Slechte Tijden heeft moeten wachten, waarin hij als gekke buurman Govert een ware cultstatus heeft verworven.
NEE, HET ZIJN niet deze Nederlandse sterren die in het Broadway Theater aan de Hennie Huismanstraat de introductie verzorgen op onze reis naar de onsterfelijkheid. Gastheer Joop van den Ende geeft hier alle ruimte aan zijn grote voorbeeld: Amerika, het voorland van de showbusiness. De Broadway Soul Jam Show is een ode aan de zwarte Amerikaanse zang- en danstraditie. Maar de goede verstaander krijgt bovendien een stoomcursus beroemd worden. Het is een One Way Ticket to Fame, waar vooral de dames in de zaal wat van kunnen opsteken.
Hoofdpersoon van het gelikte, swingende spektakel is een meisje met de naam Alison Goodbody. Een spichtig wicht met een strik in het haar en op haar neus een eigenwijs brilletje. Verbaasd en nieuwsgierig bekijkt ze door dat brilletje de nieuwe wereld waar ze in is beland. De opflitsende neonreclames, de felgekleurde tapdansers, en de grijnzende soulzanger in de witte coltrui die haar leidsman zal zijn in de wereld die Showbusiness heet.
'Alison Goodbody! You’ve grown so much!’ verzucht de grijnzende griezel als hij zijn protégé aan het eind van de show nog eens goed bekijkt. Wat is er in de tussentijd gebeurd? Het kirrende poppestemmetje van het meisje is gebleven. Maar uiterlijk is ze flink opgeknapt. Strik en brilletje zijn verdwenen. De kuise blauwe jurk is in een bedillerige aankleedscène geruild voor een bloter, goudglanzend exemplaar. Twee bitchy danseressen met aangeplakte borsten en billen op koplampformaat hebben het meisje de nodige attitude geleerd. En dan was er nog het gevecht van ons aankomende sterretje met de regerende 'queen of wonderland’, een geweldige zangeres met een stem als een kanon maar met een vormeloos, dik lijf. Dat is natuurlijk de omgekeerde wereld. Dik & vormeloos ruimt briesend het veld, waarop slank & welgevormd triomfantelijk haar 'goodbody’ showt in een nietsverhullende catsuit.
In de verduisterde zaal voelt de bezoekster haar dijen tegen de rand van de roodpluchen zetel. You’ve grown so much, mevrouw Van der Jagt! Ze fixeert zich op een redelijk bereikbaar onderdeel van de nieuwbakken ster: de onwaarschijnlijke waterval van krulhaar waar Alison Goodbody bij nader inzien over beschikt. De haren van vrouwelijke sterren zijn conctractueel verplicht om te groeien - TMF-veejay Bridget mag ze niet eens afknippen, stond afgelopen week in de Viva. Besmuikt trekt reserveringsnummer 10483138 het elastiekje uit haar paardestaart.
Nog even doorzetten en ze heeft net zulk lang haar als Katja Schuurman. 'Nooit uitgezonden!’ staat er naast het knoppenpaneel in de GTST-galerij, en wie op Katja drukt ziet de eerste screentest die Schuurman voor Goede Tijden, Slechte Tijden deed. Kirrend vertelt onze levende haargroei-barbie dat ze haar vwo heeft gehaald, en dat ze gastrolletjes heeft gedaan in diverse series. 'En een Elmex-commercial’, lacht ze haar poppegebitje bloot. En kijk: in het volgende fragment speelt Katja voor de eerste keer Jessica. 'Ik wil vrij zijn’, zegt ze tegen gekke buurman Govert en ze pakt uitdagend zijn hoedje van de kast. Ik wil vrij zijn, echoot de bezoekster en schudt haar lange lokken los.
'WIL JIJ OP de foto als Miss Nederland?’ klinkt het even later op de Ursul de Geerboulevard. De zweterige man die de bezoekster aanspreekt heeft een feestelijk jasje aan, een Steven Spielberg-pet op en een megafoon in z'n handen. Dit zou nou best eens een talentenscout kunnen zijn. Die schijnen hier echt rond te lopen hoor, het staat zelfs in het dagprogramma vermeld. Op vrijdag- en zaterdagavond zijn ze in Show Bizz City, 'op zoek naar toekomstig talent’. Van 'kanshebbers’ wordt ter plekke een 'professionele fotosessie’ gemaakt. 'Dus misschien is dit voor u het begin van een toekomst in een wereld vol glitter en glamour.’
'Je kunt ook met mij op de foto’, roept de zweterige man vanonder z'n pet en hij kijkt de bezoekster met een scheef hoofd aan. Moet zij hem ergens van kennen? Zou dit nou de eerste levende ster zijn die zijn contractueel verplichte bezoekje komt brengen? Hoopvol zapt de bezoekster in gedachten langs het groeiende aantal Nederlandstalige kanalen. Langs tuinmagazines, kookprogramma’s, spelletjes, meezingshows. Niet meer bij te houden, zoveel mensen als er tegenwoordig televisieland betreden. De zweterige man klampt intussen een ander meisje aan. Blijkbaar is het te stil bij de fotostudio. Op de foto gaan als Miss Nederland kost dan ook een stuk of vijf Show Bizz-dollars. En de Show Bizz-dollar, de enige munt waarmee in de Aalsmeerse sterrenstad betaald kan worden, is gelijk aan drie gulden. Vijftien piek voor een foto met een Miss Nederland-sjerp om. Er moeten goedkopere manieren zijn om in beeld te komen als je al zeventig gulden entree hebt betaald.
Meespelen in Goede Tijden, Slechte Tijden, bijvoorbeeld. Dat schijnt te kunnen in Studio 9 in de André van Duinstraat. In die studio moet een 'nagebouwde set’ staan van GTST en er moet een 'professionele crew’ rondlopen. 'Een mogelijkheid om zelf uw showbiztalenten te ontdekken’, spoort de programmafolder aan. En ja hoor: daar staat het bekende hoteldecor waar de soapfiguren elkaar veelvuldig ontmoeten. Met daarnaast een slaapkamer compleet met bed. De begintune van de soap doet de harten op de tribune sneller kloppen. Vandaag begint de lange weg naar morgen. Het is een echte tv-studio, legt een professioneel crewlid uit. Met verscheidene camera’s en een schakeltafel en monitoren waarvan er één het uit te zenden beeld vertoont. En een still-fotograaf die professionele foto’s neemt van de scènes én van het publiek. Alles is hier aanwezig, behalve de acteurs. Wie wil? Enige gelijkenis met de figuren is natuurlijk een pré. Maar voor reserveringsnummer 10483138 het in de gaten heeft, is de opvolgster van Katja Schuurman al van de tribune geplukt. Verderop zat een meisje met een vergelijkbare haardos, terzijde gestaan door vriendinnen die dat Katja-haar lacherig omhoog hielden. Ze heeft naar eigen zeggen nog acteerervaring ook, want gedanst in een Nibbit-reclame.
PAS ALS DE opvolgster van Katja is teruggekomen van de schminksessie achter de schermen blijkt wat Joop van den Ende onder 'professioneel’ verstaat. Professioneel in het ootje genomen. Een mallotige pruik is boven op de haardos van de Nibbit-danseres geplant. Dit lijkt Pittige Tijden wel, de GTST-parodie van kinderprogramma Telekids. Het acteren bestaat uit het oplezen van de tekstrol die plagerig langzaam op de camera’s verschijnt. Katja moet viswijverig ruzie maken met een collega die haar vriend heeft afgepikt, en ze moet die collega een klap in het gezicht geven. Lachen, gieren, brullen als de professionele crew de zogenaamde klappen van Katja van luide slag-geluiden voorziet. Een corpsbal met de hoed van gekke buurman Harmsen op moet de vechtende dames uit elkaar halen. 'Hier heb je de autosleutels’, moet deze Harmsen zeggen terwijl hij in z'n zakken graait. 'En nog wat Show Bizz-dollars. Gaan jullie maar lekker samen ontspannen.’ Joelende bijval uit de hoek van de tribune waar de corpsbal vandaan werd geplukt: de jongen is de ster van het bedrijfsuitstapje.
'Dames en heren’, grapt het professionele crewlid ter afsluiting, 'wat hebben we toch een talent in Nederland. Ze zijn allemaal hier in Show Bizz City. En wie weet krijgen ze straks een contract voor het leven!’
Met een strak gezicht loopt reserveringsnummer 10483138 de studio uit als de eindtune eindelijk klinkt. Verdwaasd laat ze zich meedrijven op de mensenstroom en ze komt tot stilstand in Studio 12. 'Daar achter is nog een plaatsje vrij’, wijst een aardige mevrouw die erbij hoort. En daar zit de bezoekster op de achterste rij van de tribune, en staart naar het volgende decortje. Gedachteloos laat ze haar ogen gaan over de blauwige wand met beweegbare blokken, en over de grote, liggende cirkel daarnaast, met die kleurige streepjes en nummertjes. Uit het diepste televisie-onderbewuste van de bezoekster duikt een gevoel van herkenning op. Niet dat vage, onzekere gevoel dat die zweterige talentenscout bij haar opriep. Niet dat tweedehandse parodie-gevoel van de Goede Tijden, Slechte Tijden-naspeelscène. Dit is geen parodie. Dit is the real thing. En als een microfoonstem aan het publiek vraagt wie de gastheer van vanavond zou zijn, weet de bezoekster al honderd procent zeker wie er om het hoekje van de glitterwand komt lopen. Haar handen beginnen razend te klappen om de man te verwelkomen die de redding van haar avond zal blijken te zijn. Hans van der Togt van het Rad van Fortuin.
HET MUZIEKJE trompettert, het publiek applaudisseert en onze gastheer van vanavond strooit zijn stralende glimlach in het rond. Jawel, dames en heren, daarrrr zijn ze weerrrr. De originele man, het originele Rad en het originele Puzzelbord. De man die negen jaar lang het Nederlandse publiek liet meedenken over gezegden van 32 letters. 'Zes keer de N van Nico. Draai de bordjes maar om, Leontine!’ De man die de kijkers negen jaar lang tijdens de afwas liet wegdromen bij een fonkelende uitstalling van afwasmachines, staafmixers en andere huishoudapparatuur. 'Zeg het maar Gaston! Wat zijn de prijzen!’
Met een bezwerend handgebaar brengt de originele man het studiopubliek tot zwijgen. 'U zult wel denken, dames en heren: waar is de keuken? Waar zijn de broodroosters? Ik zal het u meteen maar zeggen: dat vond Joop van den Ende véél te gek worden.’ Het is de presence van die man. Het gemak waarmee de woorden uit zijn mond rollen. De vertrouwelijke toon waarop hij 'geheimen’ verklapt zonder de illusie haar glans te ontnemen. 'Televisie is één grote trukendoos, dames en heren. Dat bijvoorbeeld, is mijn eigen monitor. Daarop kan ik lezen hoeveel keer de letter N van Nico in het gezegde van 32 letters zit. “Zes keer de N van Nico!” roep ik dan intelligent in de camera. U dacht toch niet dat ik negen jaar lang alles uit mijn hoofd deed?’
Geroutineerd haalt de originele man drie kandidaten uit het publiek. Maar ook een Gaston die de aankondigingen moet verzorgen, en die alvast even mag oefenen. 'Nou loopt Joop van den Ende hier rond, dus ik zou maar wat beter m'n best doen.’ Een half jaar is zijn programma al van de buis, inclusief Hans van der Togt, wiens naam het in de sterrenstad niet verder bracht dan de Togtsteeg bij de toiletten. Maar juist hij, ster uit de tijd dat televisie nog echte sterren creëerde, doet de herinnering aan zijn opvolgers verbleken. 'Wie van jullie kijkt er naar Lucky Letters? En naar Get the Picture? Ik zie niet veel vingers. En wie keek er allemaal naar het Rad van Fortuin? Zie je wel, heb ik toch weer gewonnen!’
Natuurlijk moet er een Leontine uit het publiek worden gehaald. 'Leontine, die wereldberoemd werd door dit programma.’ En deze keer doet het er niet toe wie de gelukkige is. Het hele publiek is al gelukkig, en koestert zich in de warmte van straalkacheltje Van der Togt. Hier zijn geen bitchy borsten- en billenmeisjes nodig om de aankomende ster in vorm te krijgen. Hier wordt niemand voor gek gezet met een mallotige pruik. Het is de perfect gespeelde, innemende glimlach van Hans die het brillemeisje tot een Leontine maakt. De gezellige babbel waarmee hij het sterrendom bereikbaar maakt, de grapjes die kandidaten en publiek tot één grote familie maken. 'Fijn dat je weer op de been bent, na je zware bevalling’, zegt hij hartelijk tegen de dikke Leontine met het korte haar. 'Mooie foto stond er vanmorgen van je in De Telegraaf.’
Glimmend zit reserveringsnummer 10483138 te genieten. Anoniem en toch opgelicht door de felle televisielampen. Hier nooit meer weggaan, denkt ze, als ze de Rad van Fortuin-show voor de tweede keer ondergaat en Hans van der Togt precies dezelfde grapjes hoort maken. Hier oud worden en langzaam verstijven. Voor eeuwig ronddraaien in de carrousel. Als een wassen beeld met bobbelige pantybenen.