Commentaar: Vara

Iemand moet het doen

In hoeverre draagt de Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs (Vara) nog steeds bij aan de «geestelijke en zedelijke verheffing van de arbeidende bevolking», zoals de doelstelling bij de oprichting op 1 november 1925 werd geproclameerd door founding fathers Levinus van Looi en Gerrit-Jan Zwartbroek? Wie het Vara-campagnelied Iemand moet het doen heeft gehoord, weet dat de socialistische omroepvereniging ook onder leiding van Vera Keur nog altijd uiterst zwaarwichtig staat tegenover haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. De hymne is een eigentijds strijdlied, boordevol pathos en engagement. «Iemand moet vertellen waar straks de dijken breken/ En hoe de mensen leven, die zijn ondervoed», zo zingen de Vara-coryfeeën hun publiek toe. En even verder klinkt het martiaal: «Iemand zal de kleren van de keizer moeten tonen/ En laten voelen hoe het voelt, als de aarde beeft/ Iemand moet geheimen durven openbaren/ Niet willen betwijfelen dat Sinterklaas bestaat/ Iemand moet voordoen hoe een mens kan struikelen/ En hoe hij in de harde wind rotsvast op zijn benen staat.»

Gevoel voor traditie mag de Vara niet worden ontzegd. In Iemand moet het doen weerklinkt de echo van de AJC, van dansen rond de meiboom — alles ademt de geest van revolutie en opstand. Het postmoderne klimaat van partyland Nederland is niet bestand tegen zoveel heilig vuur. Vandaar dat het campagnelied van de Rode Fa milie door de cynische critici in de kranten met dédain is behandeld. Ten onrechte. Het is voor het eerst sinds mensenheugenis dat de Vara weer in het openbaar eer schept in haar afkomst. Kennelijk is Vera Keur bekomen van haar flirt met de commercie en wil ze zich nu met hernieuwde ijver zetten aan de verheffing van de massa.

Een veeg teken is natuurlijk wel dat de componist van het lied, Henk Westbroek, weliswaar Vara-coryfee is, maar politiek geheel los staat van de Rode Familie. West broek is naast muzikant namelijk ook oprichter van de protestpartij Leefbaar Utrecht en heeft zich samen met de gepensioneerde Vara-legende Jan Nagel gezet aan een landelijke herhaling van zijn lokale succes in de vorm van de nieuwe partij Leefbaar Nederland. Die partij zou de PvdA bij de volgende verkiezingen wel eens heel wat stemmen kunnen kosten. Zou de 75-jarige Vara paradoxaal genoeg juist bij het herontdekken van haar «roots» definitief scheiden van haar politieke thuisbasis de PvdA? Gaat Vera Keur een ideologische verbintenis aan met een nieuwe protestpartij, juist gericht tegen de oppermacht van de sociaal-democratie à la Kok? Geen gemakkelijke keuze. Maar iemand moet het doen.