Ierland kiest voor de ouderen

Dublin – ‘De menselijke natuur doet je altijd weer versteld staan.’ Met deze zin begon de Nederlandse correspondent van The Irish Times, Peter Cluskey, onlangs zijn artikel over Nederland na de lockdown. Hij vond het onbegrijpelijk dat de ‘roekeloze’ Nederlanders er toch op uitgaan, zelfs naar oudere familieleden, als ze een kuch of andere coronasymptomen hebben. Zonder mondkapje, ook dat nog. ‘Risico krijgt simpelweg niet het respect dat het verdient’, luidde zijn klacht.

De reactie is begrijpelijk vanuit Iers perspectief. Het groene eiland dat met vijf miljoen inwoners ongeveer evenveel coronaslachtoffers heeft als Nederland, zit nog steeds in een lockdown. Klachten daarover zijn er amper, zelfs niet over de gesloten pubs. Regering en media benadrukken dagelijks hoe gevaarlijk Covid-19 is. Het nieuws pleegt te beginnen met sombere statistieken, soms gevolgd door foto’s van overledenen. De angst onder de bevolking is levensgroot. Alleen Ryanair-baas Michael O’Leary heeft het helemaal gehad met de lockdown.

‘Wat hier gebeurt door de autoriteiten en de media zou in Nederland nooit gepikt worden’, zegt een Nederlandse vriend in Ierland. Hij maakt een vergelijking met de manier waarop staat en kerk de eilandbevolking eeuwenlang onder de duim hebben gehouden. Zelfs bij de bedevaartstocht, eind juli, op Croagh Patrick in het westen van het land, was het rustig. Slechts een paar honderd pelgrims beklommen blootsvoets de heilige berg, terwijl dat er normaal gesproken duizenden zijn.

Beseffend dat jongeren redelijk ongevoelig zijn voor het virus, leggen Ierse politici de nadruk op het beschermen van hun ouders en grootouders. Gevraagd naar waarom hij niets ziet in het ‘Zweedse model’ antwoordde een politicus tijdens een televisiedebat ‘dat wij wél om onze ouderen geven’. Zo nemen veel Ieren, net als de Italianen, hun vader en moeder in huis wanneer ze ouder worden. Om die reden wordt het fenomeen ‘bejaardentehuis’ als respectloos beschouwd in het rooms-katholieke land.

Deze cultuur brengt met zich mee dat de kwaliteit van de zorg in Ierse bejaarden- en verzorgingstehuizen niet altijd even goed is, zodat daar in vergelijking met andere landen relatief veel mensen zijn omgekomen. Volgens plaatsvervangend premier Leo Varadkar, die tijdens de lockdown zijn oude beroep als arts tijdelijk had opgepakt, is de corona-uitbraak een goede reden om terug te keren naar ouderwetse bejaardenzorg. Dat wil zeggen: zorg in handen van buurtbewoners, alfahulpen, rondreizende verpleeghulpen en, het liefst, de eigen familie.