TELEvisie: Volgens Robert

Ik ben een man

Aan het eind van de eerste aflevering van Vara-comedyserie Volgens Robert typeert de vijftigjarige hoofdpersoon zichzelf: ‘Ik ben een overspannen huisarts met een relatiecrisis, een overvolle praktijk en een ongezond hechte band met mijn drieduizend patiënten; ik heb twee kinderen die het huis uit zijn en die ik verschrikkelijk mis.’

Nuttige binnenkomer bij de psychiater, maar tegenover die hebben we hem nou juist bij hoog en laag horen volhouden dat er met hem niks aan de hand is – weekendje zeilen en hij is weer het ventje. Niet hij, maar zijn echtgenote Jacqueline, tevens assistente in de praktijk, is in de war door overgang en leeg-nestsyndroom; en uitgerekend zij heeft hem tot deze therapie gedwongen. Maar tegen wie spreekt hij die tekst dan wél uit? Tegen Jasmijn, een jonge, artistieke meid en zijn tijdelijke buurvrouw in het appartement waarheen hij door zijn vrouw is verbannen tot hij door therapie alles op een rijtje zal zetten. Hij besluit met: ‘Ik zou niet aan mij beginnen als ik jou was.’ Want ook wij zien dat de jonge blom hem wel ziet zitten.

Daarmee ontstaat een klassiek dramatisch gegeven, van komedie tot tragedie, in een verder onorthodox blijspel dat om te lachen is en tegelijk wrang; dat werkt met stereotypering maar toch gaat om mensen van vlees en bloed; dat soms het gevoel geeft van ‘net echt’ terwijl de realiteit aan alle kanten onderuit wordt gehaald. Klein voorbeeld van dat laatste: Robert mist zijn kinderen maar vult aan: ‘En dat wil ik niet toegeven want ik ben een man.’ Hier gaan we via zelfspot naar zelfanalyse: hij spreekt tegenover een vreemde uit wat hij tegenover zijn vrouw ontkent en wat hij zelfs nog niet heeft beseft. Onwaarschijnlijk maar soms wel waar. En wat zegt Jasmijn over zichzelf en haar generatie, wanneer ze Robert uitlegt waarom ze met vrienden naar een andere vriendin kijkt die via Skype pornostandjes speelt? ‘Dat is gewoon omdat we eigenlijk helemaal niet weten wat we met ons leven aan moeten, weet je. Doelloos, verwend, narcistisch, verveeld, heel sad eigenlijk.’

Hard oordeel, licht gebracht. Op papier generaliserende schrijftaal, maar uit de mond van Hannah Hoekstra (Hemel) om te grijnzen. Want iedereen blijkt een feilbare sukkel en moet desondanks proberen er iets van te maken, tot spotternij maar vooral ook mededogen van de makers – al zit echtgenote Jacqueline (Jacqueline Blom) de man wel erg op zijn nek in de drie eerste afleveringen die ik zag. Niet dat ik trouwens geloof in Jasmijns zin-op-het-eerste-gezicht in ‘oude man’ Robert, maar door weerbarstige vorm en inhoud, die zich überhaupt weinig aantrekken van realisme, ga ik graag mee in dit ‘stel dat…’. Verhevigd maar toch uit het leven gegrepen. En dat terwijl de psychiater (Tjitske Reidinga) plots bij alle cruciale scènes tussen Robert en Jacqueline aanwezig is om aantekeningen te maken. En terwijl een jochie in de verbeelding van Robert opduikt, dat hoofdschuddend naar zijn geworstel kijkt en wijs commentaar geeft: het kind dat Robert ooit was. Niet alles is even geslaagd. Die alom aanwezige psychiater blijft te zeer een ‘vondst’. Maar het kind ontroert. En het is een zegen een comedy te zien die ‘nergens op lijkt’.


Joram Lürsen (regie), Peter Blok, Maria Goos, Volgens Robert. Vara, vanaf 24 februari zondags, Nederland 2, 21.30 uur