Menno Hurenkamp

Ik ga niet

Omdat de regering het land meer kwaad dan goed doet zou het niet gek zijn om te gaan demonstreren tegen die regering. Zeker als heel veel andere mensen dat ook doen, zoals aanstaande zaterdag in Amsterdam. En helemaal als je weet dat de dramatische stelling van het kabinet dat «we geen keuze hebben» het grootste bewijs is dat men flauwekul uitkraamt. Hoezo zouden we geen keus hebben anders dan in de lage inkomens te snijden ten gunste van de hoge inkomens? Geen keus is de mededeling die elke manager gebruikt om zijn zin aan anderen op te dringen. Telkens is de boodschap dat het alternatief hel en verdoemenis is. We-hebben-geen-keus op het praktische niveau: Balkenende, Zalm en De Geus die zeggen dat de economie hen dwingt om pensionados te ontzien en werklozen te treffen. Dezelfde gedachte op het meest abstracte niveau: naast het liberalisme zouden er geen ideologieën meer over zijn om in te geloven. Maar als er inderdaad niet meer dan één Groot Verhaal was, zouden allerlei mensen in Nederland zich niet de hele tijd erg druk maken om de islam.

Keuzes genoeg dus, iets te veel zelfs. Want áls je een andere keus wilt, kun je zelfs kiezen wáár je in Amsterdam precies gaat demonstreren: op het Museumplein, met de bonden, of op de Dam, met het traditionele actiewezen. De organisaties roepen op om toch vooral naar beide demonstraties te gaan, maar dat verhoogt de debiele indruk. Als het regerings beleid zo verfoeilijk is, waarom nemen de tegenstanders dan niet de moeite een gemeenschappelijke noemer voor hun protest te vinden? Als oppervlakkig waarnemer denk ik: omdat niet intrinsiek gemotiveerde mensen maar vervelende baasjes de dienst uitmaken, baasjes met een klein eigenbelang dat ze opblazen tot een groot probleem. Spiegelbeelden van Jan Peter Balkenende – een tikje provinciaal, stram van geest en dagelijks onder de indruk van eigen prestaties.

Die verdeeldheid speelt niet alleen aan de oppervlakte. Veel mensen zijn het aanstaande zaterdag met veel dingen niet eens. Allemaal andere dingen, maar de boodschap is: honderdduizend is honderdduizend! Daarmee is de actie geslaagd. De vijftigduizend demonstranten van vorige week leverden alvast een miljard minder bezuinigingen op. Nog meer boze mensen in Amsterdam levert ongetwijfeld meer goedmakertjes op. Iedereen blij. De vakbonden omdat ze hebben laten zien dat ze springlevend zijn. (De Frank Zappa-fan zegt: «Zappa is not dead, he just smells funny.») De PvdA omdat ze heeft laten zien best achter een spandoek te durven lopen. GroenLinks omdat ze weer serieuze plannen kunnen laten zien. En de actiebeweging ten slotte omdat ze weer eens het Museumplein vol heeft gekregen. Of was het de Dam?

Als de honderdduizend demonstranten hun actiebereidheid van één dag besteden door om de beurt in de Tweede Kamer op een voetbaltoeter te drukken, duurt die onverdraaglijke galm dertig jaar. Nu vervliegt de echo na een paar weken.