Opheffer

Ik vind onze cultuur de beste

De vraag welke cultuur de beste is, schijn je niet meer te mogen stellen. Je hoort er ook weinig meer over. Behalve dan de laatste dagen, omdat Polen graag de «christelijke waarden en normen» ergens opgenomen wil zien in de Europese wetgeving.

De christelijke waarden en normen, daar wordt nogal lacherig over gedaan, maar wat is er eigenlijk fout aan die waarden en normen? Ik geloof niet in God, maar mijn waarden en normen zijn hoop ik zeer christelijk. Ik probeer goed te zijn, lief te hebben, me nederig op te stellen; ik lees niet dagelijks, maar wel regelmatig in de bijbel, heb liever de rechten van de mens dan de tien geboden, maar dat wordt door de christelijke waarden en normen niet verboden, kortom, ik zie er eigenlijk niets slechts in. Als er weer eens een verdwaalde priester zegt dat je best een brood mag stelen als je honger hebt, vind ik dat een sympathieke uitspraak, al vind ik het christelijker dat onze sociale voorzieningen zo zijn ingericht dat niemand een brood hoeft te stelen.

De islamitische waarden en normen ken ik eigenlijk niet. Na «9-11» werd ons gezegd dat we ons daar beter in moesten verdiepen, maar vooralsnog ben ik niets tegengekomen dat mij heeft verrijkt, betere inzichten verschaft of geruststelt. Ik heb de vertaling van de koran gelezen en ik ben van mening dat het, in vergelijking met de bijbel, een nogal kinderachtig en lelijk boek is — wat best door de vertaling kan komen. Opvallend waren de enorme hoeveelheid regels en wetten die in de koran staan. Die zijn er in de bijbel ook, maar die lijken mij daarin minder stellig. Ik lees er in beide boeken trouwens overheen en hou me bij mijn eigen christelijke normen en waarden waarmee ik ben opgegroeid en waarmee ik niemand kwaad doe.

Toch is er iets wat me stoort in de wens van de Polen. Dat is de veronderstelling dat er ook een wet moet zijn die de vrijheid van godsdienst bevestigt. Voor zover ik weet, bestaat die wel al in de Europese regelgeving.

Maar is dat nu wel in de haak? Juist om de christelijke waarden en normen — en ook andere — te waarborgen, zou je af moeten van die vrijheid van godsdienst, en meer de nadruk moeten leggen op de vrijheid van meningsuiting. Bij een goed geregelde wet over de vrijheid van meningsuiting heb je namelijk de vrijheid van godsdienst niet nodig, en voorkom je allemaal excessen die juist voortvloeien uit die vrijheid van godsdienst en vaak niet christelijk zijn.

Een godsdienst wil altijd zieltjes winnen. Daartoe is meestal een boek voorhanden waarin staat wat je wel mag en niet mag. Niet zelden staat er in zo’n boek dat het gerechtvaardigd is om oorlog te voeren. Je zult de mensen de kost moeten geven die dan ook daadwerkelijk oorlog willen voeren om dat geloof. Dat loopt ondertussen in de miljarden. Door de vrijheid van godsdienst af te schaffen, waar ik een groot voorstander van zou zijn, voorkom je dat de meest weerzinwekkende daden gerechtvaardigd worden door een of ander dom boek waarin over het algemeen aantoonbare leugens staan.

Verder denk ik dat door het afschaffen van de vrijheid van godsdienst de cultuur — welke cultuur dan ook — beter zal gedijen. Immers, die cultuur kan in alle vrijheid bloeien en wordt niet gehinderd door een geloof dat zich daartegen teweerstelt en zich beroept op de wet.

Dat brengt me terug bij de vraag welke cultuur nu eigenlijk beter is. Die vraag schijnt heel moeilijk te zijn omdat we eigenlijk niet weten wat cultuur precies is en omdat we ook niet weten wat we moeten verstaan onder «het beste». Zelf heb ik met de beantwoording van die vraag geen enkele moeite: ik vind onze cultuur de beste, tot het tegendeel bewezen wordt.