FILM: DREDD 3D

Illegaal en subversief

Van alle verboden comics en strips die ik als kind las was er maar één die een gezonde geestelijke ontwikkeling echt in gevaar had kunnen brengen, en dat was de Britse titel 2000 AD met Judge Dredd. Dredd, zowel agent als rechter, leeft in Mega City One, een stadstaat in het oosten van Amerika waar chaos en geweld overheersen. Net als in de meeste sciencefiction- en horrorstrips die in 2000 AD werden gepubliceerd, heeft Judge Dredd een anarchistisch karakter dat zowel in de Britse literatuur als in de echte wereld geworteld is. De ‘dystopische’ setting van de verhalen herinneren aan George Orwell en T.S. Eliot terwijl de reactionaire politieke subtekst een rechtstreekse verbintenis met de politieke werkelijkheid van destijds heeft. Het engagement van Judge Dredd bereikte bijvoorbeeld in de jaren tachtig een hoogtepunt met het creëren van Judge Hilda Margaret McGruder, een personage gebaseerd op Margaret Thatcher. Interessant is de wijze waarop McGruder tussen goed en slecht laveert. Ze staat aan het hoofd van het politieapparaat op het moment dat het fascisme voet aan de grond krijgt in Mega City One. Maar uiteindelijk zwicht ze zelf voor de verleiding van de macht en creëert ze een onverslaanbaar leger van mechanische soldaten.

Van dit inhoudelijke raffinement is weinig sprake in Danny Boyle’s gruwelijk slechte film Judge Dredd uit 1995. Maar nu is er een nieuwe kans: dit najaar komt Dredd 3D uit, geregisseerd door Pete Travis die eerder de bijzonder boeiende sluipmoordenaarsfilm Vantage Point (2008) maakte, en geschreven door Alex Garland, bekend vanwege zijn romans The Beach en The Tesseract. Garland toont zich vooral een intelligente vertaler van de satirische traditie in de Britse literaire sciencefiction, getuige zijn scripts voor Danny Boyle’s horrorfilm 28 Days Later (2002) en de verfilming van Kazuo Ishiguro’s roman Never Let Me Go (2010).

De grote uitdaging waarvoor Travis en Garland staan is het herscheppen van de sfeer van illegaliteit en subversiviteit die je in de jaren van Thatcher en Reagan wekelijks kon ruiken wanneer je het goedkope krantenpapier waarop 2000 AD en Judge Dredd werden gedrukt tussen je vingers had. Ondanks de wrange sfeer van verdoemenis in de verhalen is het intrigerende aan Dredd als personage dat hij eindeloos hoopvol blijft terwijl alle soorten repressie zich door zijn stad verspreiden. Een prachtige paradox: het is moeilijk je met Dredds onmiskenbare moraliteit – hij keert zich altijd tegen het fascisme – te identificeren, want hij laat zijn gezicht nooit zien, houdt altijd zijn helm op. We zien een uniform, symbool van het fascisme. Hoe de makers van Dredd 3D met dit gevaarlijke beeld zullen omgaan belooft een van de hoogtepunten van het nieuwe filmseizoen te worden.

Dredd 3D draait vanaf 11 oktober in de bioscoop