Vrijdag 23 maart 2012, 13:00 - 17:00 uur, SpuI25 Amsterdam

Illustere School: Grote vriendschappen in de wereldliteratuur

De stof van de wereldliteratuur is op enkele steeds terugkerende thema’s terug te brengen: liefde, streven naar macht, jaloezie, wraak. Vriendschap, die gebaseerd is op zielsverwantschap, is ook een van die thema’s die steeds in nieuwe gedaantes terugkomen in de wereldliteratuur. De vriendschappen hebben vaak wel homo-erotische elementen, maar de basis ligt in wat Goethe zo mooi de ‘Wahlverwantschaft’ genoemd heeft.

Deze middag behandelen vijf geesteswetenschappers ieder een vriendschapbeschrijving uit de wereldliteratuur. Het oudste voorbeeld van zo'n vriendschap is die tussen Enkidu en koning Gilgamesj uit het Gilgamesj-Epos, waarvan al stukken bekend zijn uit 2150 v.Chr.. In de Griekse literatuur wordt de vriendschap tussen mannen hoog aangeschreven. Bekend om hun verknochtheid zijn Achilles en Patroklos. In het Oude Testament van de Bijbel is de vriendschap tussen David en Jonathan een voorafspiegeling van die in het Nieuwe Testament tussen Jezus en Johannes. Vriendschap is opnieuw een geliefd thema in de romantiek, bijvoorbeeld in het drama van Friedrich Schiller: Don Carlos. Ook in de moderne literatuur blijkt het nog steeds een centraal thema te zijn, zoals de zielsverwandschap tussen Max en Onno, in Harry Mulisch’ De ontdekking van de hemel.

Programma

  • 12.45 - 13.00 uur: ontvangst met koffie en thee
  • 13.00 - 13.10 uur: opening door Marita Mathijsen
  • 13.10 - 13.50 uur: Karel van der Toorn, Vriendschap in het epos Gilgamesj
  • 13.50 - 14.30 uur: Piet Gerbrandy, De vriendschap tussen Achilles en Patroclus in de Ilias
  • 14.30 - 15.10 uur: Jan Willem van Henten, De vriendschap tussen Jonathan en David in de Bijbel
  • 15.10 - 15.20 uur: pauze
  • 15.20 - 16.00 uur: Kati Röttger, Vriendschap in Don Carlos van Friedrich Schiller
  • 16.00 - 16.40 uur: Marita Mathijsen, Vriendschap in De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch
  • 16.40 - 17.00 uur: borrel

Over de sprekers

Dr. Piet Gerbrandy studeerde klassieke talen te Leiden en doceert Latijn aan de Universiteit van Amsterdam. Hij schrijft vertalingen, essays, gedichten en poëzierecensies. In 1993 begon hij met het schrijven van essays voor het weekblad De Groene Amsterdammer; in 1996 werd hij poëzierecensent bij de Volkskrant. In 2007 verscheen zijn boek Het feest van Saturnus: de literatuur van het heidense Rome, en in 2008 een door hem in het weekblad Opinio begonnen publieke gedachtewisseling met de rechtsfilosoof Andreas Kinneging in de vorm van achtmaal twee brieven, Het goede leven. Gerbrandy promoveerde in 2009 op een proefschrift over de poëzie van H.H. ter Balkt en Jacques Hamelink.

Prof. dr. Jan Willem van Henten promoveerde in 1986 aan de Rijksuniversiteit Leiden op het proefschrift “De Joodse martelaren als grondleggers van een nieuwe orde: een studie uitgaande van 2 en 4 Makkabeeën”. Voor zijn hoogleraarschap aan de UvA was hij universitair docent Jodendom en Nieuwe Testament aan de UvA, de UL en de UU. Per 1 augustus 1993 is hij hoogleraar Uitlegging van het Nieuwe Testament, vroeg-christelijke letterkunde en Hellenistisch-Joodse literatuur. Van Henten is waarnemend decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA.

Prof. dr. Marita Mathijsen-Verkooijen is emeritus hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde. Haar studies op het gebied van de Nederlandse literatuur van de 19e eeuw zijn voor een deel bij elkaar gebracht in Nederlandse literatuur in de Romantiek. Haar vele studies op het gebied van de 19e eeuw zijn toonaangevend. Regelmatig publiceert zij in NRC.

Prof. dr. Kati Röttger studeerde theaterwetenschap, Duitse literatuur en wijsbegeerte. Röttger promoveerde aan de Freie Universität Berlin op het onderwerp theater in Colombia en is nu hoogleraar Theaterwetenschap aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA. Eerder werkte zij onder meer bij de Humboldt Universität Berlin, de Ludwig Maximilians Universität München en het Institut für Theaterwissenschaft van de Johannes Gutenberg Universität Mainz.

Prof. dr. Karel van der Toorn (1956) was van 2006 - 2011 voorzitter van het College van Bestuur van de UvA / HvA. Van 1998 tot 2003 was hij decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen van de UvA. In 1985 promoveerde hij op een studie ‘Sin and Sanction in Israel and Mesopotamia’. Van der Toorn werkte vanaf 1987 als hoogleraar Antieke religies in Utrecht en Leiden en werd in 1994 directeur van het Leiden Institute for the Study of Religions. Van 1998 tot 2006 was hij hoogleraar Godsdiensten van de Oudheid aan de Universiteit van Amsterdam. Deze functie heeft hij na zijn vertrek bij het College van Bestuur weer op zich genomen.

Datum, tijd, locatie en prijs

  • Datum: vrijdag 23 maart
  • Tijd: 13.00 - 17.00 uur
  • Locatie: SPUI25
  • Prijs: € 29 / AUV-leden en medewerkers € 20

Verwijzingen

Inschrijfformulier

Locatie

Spui 25-27 1012 WX Amsterdam Zaal/kamer: SPUI25

Deelname

Opgave en betaling vooraf is verplicht.