In Arizona moet de evolutieleer uit de boeken

Tucson – Dat religie belangrijk is in de Amerikaanse samenleving was niets nieuws voor de dertigjarige biologieleraar David Shafer. Hij groeide op in Texas, bij streng religieuze ouders, met wie hij nooit heeft gesproken over hoe wetenschap van hem een afvallige heeft gemaakt. Als hij nieuwe mensen ontmoet kijkt hij altijd de kat uit de boom, voor je het weet zit je immers in een vermoeiende discussie.

Maar toen de directrice van Cholla High, de middelbare school waar hij sinds drie jaar lesgeeft, hem vertelde dat de toezichthouder van educatie in Arizona probeert evolutieleer uit de boeken te schrappen, schrok hij wel. Hij keek in de bèta-versie van de nieuwe wetenschapsrichtlijnen en inderdaad, daar waar ‘evolutie’ zou moeten staan, stonden onhandige omschrijvingen als ‘verandering over de tijd heen’. Het waren geen grote ingrepen, maar subtiele aanpassingen van kernbegrippen.

De toezichthouder, Diane Douglas, zei tijdens een bijeenkomst dat wat haar betreft de evolutieleer gelijkwaardig is aan intelligent design – een pseudowetenschap die ervan uitgaat dat het universum is geschapen en de mens daar later in gezet, dus geen gemeenschappelijke voorouder met apen deelt.

Voor Shafer is het duidelijk waar men naartoe wil: het verwijderen van het woord evolutie uit de richtlijnen is een eerste stap, daarna wordt evolutie steeds meer in twijfel gebracht als omstreden theorie. In andere staten, zoals Alabama, is dat al gelukt. Nu in Washington aanhangers van intelligent design zitten, zoals vice-president Mike Pence en minister van Onderwijs Betsy DeVos, ziet men blijkbaar in Arizona de kans schoon.

‘Het concept van evolutieleer is op zichzelf al moeilijk genoeg voor een zestienjarige, aangezien je over tijdvakken van miljoenen jaren spreekt’, verzucht David Shafer. ‘Als het dan niet als een vaststaand feit wordt gepresenteerd, maar als gelijkwaardig aan alternatieve onbewezen verklaringen, dan is het helemaal lastig voor leerlingen. Dat maakt lesgeven moeilijk.’

Toch zet hij zijn leerlingen nooit voor het blok door intelligent design klassikaal te weerleggen wanneer ernaar gevraagd wordt. De meerderheid van zijn leerlingen groeit op in religieuze gezinnen en dan moet je simpelweg voorzichtig zijn, vindt Shafer. Geregeld vraagt een leerling dan of hij in de evolutieleer gelooft.

‘“Nee”, zeg ik dan. Het is immers een bewezen theorie, dat heeft niets met geloven te maken. Zo probeer ik dat uit te leggen.’