Dans

In de Hubble-telescoop

DANS Human Figures / Das Wohltemperierte Clavier

Pythagoras stelde dat muziek de klinkende uitdrukking is van de mathematische harmonie van de kosmos, en Plato sprak in De staat over de wonderbaarlijke ‘harmonie der sferen’, een wonderbaarlijk kosmisch geluid. Goethe schreef: ‘Als we hadden kunnen horen wat het universum met zichzelf besprak op het moment dat het zich begon te organiseren, dan had dat geklonken als Bachs muziek.’ Choreograaf Ton Simons nam dit citaat als uitgangspunt voor zijn stuk Human Figures / Das Wohltemperierte Clavier, een dansvoorstellingen waarin de muziek van Bach en beelden van het universum naast de dans een hoofdrol spelen.

Het resultaat mag er wezen. Simons doet waar hij goed in is: intelligent choreograferen. De onderdelen vormen een geheel dat af is, zijn stijl ademt Balanchine en Cunningham. Dan weten wij ons in goed gezelschap.

Veertien preludes en fuga’s uit Das Wohltemperierte Clavier worden live uitgevoerd door de jonge pianist Manuel Araújo, die aan de vleugel een essentieel onderdeel van het toneelbeeld vormt. Achter hem, op een scherm dat de hele achterwand van het toneel beslaat, worden beelden uit de ruimte geprojecteerd. Deze beelden zijn indrukwekkend: het lijkt alsof je zelf in de Hubble-telescoop zit. De muziek, het beeld en de dans versterken elkaar op alle fronten. De mathematische helderheid van de pianomuziek staat in boeiend contrast met de grillige weidsheid en kleurrijkheid van het heelal, terwijl de sobere taal van Ton Simons ideaal is om door Bach in beweging te worden gezet. De wisselwerking tussen de lineaire, afgebakende dans, de muziek en de eindeloosheid van het heelal wordt doorbroken wanneer de projecties en de felgekleurde belichting even wegvallen. Het stuk keert hierdoor in zichzelf terug, en het publiek krijgt de gelegenheid op de dans of de muziek ‘in te zoomen’.

In sobere zwarte kostuums, die veel van het lichaam zichtbaar laten, voeren de dansers onvermoeibaar Simons’ gymnastische choreografie uit. Met grote flexibiliteit vormen zij duidelijke lijnen en vormen (human figures), bouwstenen van de choreografie waarin geen plaats lijkt voor verhaal of drama. Maar daar ligt juist Ton Simons’ kracht. Hij geeft de toeschouwer genoeg elementen om zelf een verhaal te bedenken, zonder dwang.

Het is een genot om de sterke dansers van Dance Works Rotterdam zo goed uit de voeten te zien kunnen met het technisch niet te onderschatten dansmateriaal. Vooral Dance Works’ ‘diva’ Caroline Harder, Daniela Neugebauer, Kim Savéus en de stagiair Vu Ngoc Khai zetten Simons’ mechanische bewegingstaal om in dans van vlees en bloed. Zij zijn in staat het mechanische aspect te ontstijgen en verder te gaan dan het creëren van mooie plaatjes. Zij geven de human figures een human touch.

Human Figures / Das Wohltemperierte Clavier. Dance Works Rotterdam. Tournee (soms inclusief Duet Gallery) tot 1 mei.

www.danceworksrotterdam.nl