In de wereld

In de wereld

Israel loves you, Mr Wilders
Jeruzalem – Rechtsbijstand is duur, weet Geert Wilders, maar is soms ook een noodzakelijk kwaad. Daarom zijn goede zielen in Israël fondsen voor hem aan het werven. Menig Israëlisch huisgezin vond onlangs het volgende berichtje in de mailbox: ‘Support Geert Wilders! We moeten Geert Wilders zo veel mogelijk steunen.’
Hoe je Wilders kunt steunen, wordt haarfijn uitgelegd: ‘Door financiële contributies aan zijn rechtsbijstandfonds te schenken. Geeft u alstublieft zoveel als u kunt. Als hij wint, winnen wij ook. Click here now.’ Wie op het logo ‘Solidair met Wilders’ drukt, komt op de webpagina van de PVV. De geldelijke bijdrage kan vervolgens digitaal aan de Stichting Vrienden van de PVV worden overgemaakt. Voor de trouwe fan is er ook nog de standaardbrief aan de Nederlandse overheid die de boycot van Nederlandse producten aankondigt mocht Wilders worden veroordeeld.
De e-mails komen van verschillende afzenders. Zo is er de non-profitorganisatie The Children of Jewish Holocaust Survivors uit Los Angeles, die volgens haar website het recht van Israël als een welvarende joodse staat verdedigt. En zo is er ook de grassroot-beweging Faith Freedom International, die openlijk de islam haat, maar zegt niets tegen moslims te hebben. Om hun zaak kracht bij te zetten, refereren ze aan een artikel van Dr. Sami Alrabaa, een Saoedi-Arabische ex-moslim die in Bielefeld, Duitsland, sociologie van de islam doceert. Een insider dus, die beweert dat Wilders hard bewijs heeft dat de islam aanzet tot geweld en haat en dat moslims achter misdrijven tegen de menselijkheid staan, maar vervolgens als getuige-deskundige in het Wilders-proces wordt genoemd en dus zelf een deel van dat bewijs vormt.
Wilders, die op zijn zeventiende op een Israëlische kibboets werkte, heeft door de jaren een indrukwekkend Israëlisch netwerk opgebouwd, waarvan onder anderen de oud-premiers Sharon – die Wilders zijn voorbeeld noemt – en Olmert deel uitmaken. Hij vond er bondgenoten in zijn strijd tegen de islam. Tijdens de conferentie Facing the Jihad in december in Jeruzalem kreeg hij een staande ovatie van het Israëlische publiek voor zijn film Fitna. Hij laat er geen twijfel over bestaan: Israël vangt gewoon de klappen op die voor ons allemaal bestemd zijn. Een oorlog tegen Israël is een oorlog tegen het Westen. Gematigde islam bestaat niet. Geen wonder dat sommige joodse Israëliërs hem op handen dragen.
Dat geldt niet voor de 1,4 miljoen Israëlische moslims. Volgens het parlementslid Talab El-Sana, een vooraanstaand lid van de Israëlisch-Arabische gemeenschap, verkondigt Wilders gevaarlijke ideeën die nazi’s zouden kunnen voortbrengen en kunnen aanzetten tot religieuze haat. Wilders trekt zich van die kritiek niets aan en zwijmelt intussen dat wij (westerlingen) allemaal met Jeruzalem verbonden zijn. In zijn speech zegt hij dat we Jeruzalem in ons bloed en genen hebben. De vraag die zich opdringt: welk Jeruzalem bedoelt Wilders? Oost- of West-Jeruzalem? Joods, christelijk of islamitisch? Voor het Wilders Rechtsbijstandsfonds is dit minder relevant. Geld is gelukkig niet religieus.
SIMONE KORKUS

Verboden te fotograferen
Londen – Toeristen in Londen moeten zich tegenwoordig tweemaal bedenken eer ze een foto van een bobby nemen, zeker als deze een rood licht negeert of uit zijn neus staat te eten. Sinds de invoering van de Counter Terrorism Act 2008 kan de Engelse politie in principe iedereen die in het openbaar een foto maakt, arresteren. Het is natuurlijk bedoeld om terroristen te stoppen bij voorbereidende werkzaamheden voor een aanslag, maar in de praktijk zal de politie de wet aanwenden om dwarse burgers in toom te houden.
Zo heeft een loodgieter uit Bedminster tien uur in een politiecel doorgebracht nadat hij een politieauto had gefotografeerd die een ‘verboden in te rijden’-bord had genegeerd. Hij werd uiteindelijk niet vervolgd, omdat het ter plaatse bedachte misdrijf ‘assault with camera’ geen rechtsgrond had. Nabij het BBC-gebouw werd freelance fotograaf Justin Tallis bijna opgepakt, nadat hij een agent had gekiekt tijdens een demonstratie. Toen andere fotografen de arrestatie op beeld wilden vastleggen, gaf de politie haar poging op.
Ook aan het fotograferen van objecten hangt een risico. Dat merkte een man uit de kustplaats Cleveland, toen dienders hem vroegen of hij terroristische banden had, aangezien hij schepen aan het fotograferen was. In Londen kreeg een man een waarschuwing omdat hij foto’s maakte van winkels op King’s Road. Een lezer van The Daily Telegraph refereerde aan zijn bezoek aan de Sovjet-Unie in 1965, waar hem te kennen werd gegeven geen bruggen over rivieren te fotograferen: ‘Als het in Engeland dezelfde kant op gaat, worden mijn foto’s van de Tower Bridge collector’s items.’
Op dezelfde dag dat deze wet in werking trad, waarschuwde voormalig topspion Dame Stella Rimington dat Groot-Brittannië zich slaapwandelend in de richting van een politiestaat begeeft. De 73-jarige ex-bazin van de geheime dienst zei zich zorgen te maken over de voortdurende inbreuk op burgerlijke vrijheden in de afgelopen tien jaar. Volgens haar maakt de regering daarbij gebruik van de angst voor terrorisme. Op de website van The Guardian trachtte minister van Justitie Jack Straw de kritiek van de ‘housewife superspy’ te pareren door onder meer te stellen dat New Labour de burgerlijke vrijheden juist heeft uitgebreid. Dit leidde tot hoongelach, daar de lijst van inbreuken schier eindeloos is.
De beste weerlegging van Straws woorden was een bericht in dezelfde krant dat ambtenaren volop gebruikmaken van terrorismewetten om burgers in de gaten te houden. Zo wordt terrorismewetgeving gebruikt om te kijken of krantenjongens niet illegaal werken, televisiekijkers hun kijk- en luistergeld wel betalen en of burgers niet stiekem elders domicilie kiezen om betere zorg te krijgen. Ambtenaren verschuilen zich zelfs achter de Regulation of Investigatory Powers Act 2000, die is bedoeld om terroristen en georganiseerde misdaad te bestrijden wanneer zij foto’s nemen van wat mensen in hun vuilnisbak gooien. Maar wee de burger die deze handelwijze zelf op film vastlegt.
PATRICK VAN IJZENDOORN

Bloggers als detective
Peking – Wie speelde er nu eigenlijk een spelletje met wie? Een 24-jarige arrestant en zijn celgenoten of het provinciale propagandabureau en een leger kritische vragenstellers? Eén ding is duidelijk: Li Qiaoming is dood. Hij overleed begin vorige maand aan fataal hoofdletsel, slachtoffer van een uit de hand gelopen spelletje verstoppertje in de gevangenis. Dat is tenminste de conclusie van de politie in het Puningdistrict van de provincie Yunnan, waar de boer leefde en stierf na zijn arrestatie op beschuldiging van illegale houtkap. Een medearrestant zou zo ontevreden zijn geweest met de uitkomst van de lol dat hij Li tegen een deurpost trapte.
Ongetwijfeld geholpen door die houterige uitleg was de ogenblikkelijke publieke reactie voorspelbaar en cynisch. Talloze internetters zeiden te geloven dat Li stierf door toedoen van de politie. Niet ongewoon in dit land, ondanks alle verboden, bepalingen en wetten. ‘De officiële verklaring is niet meer dan een belediging voor mijn intelligentie’, was een typisch commentaar. Die woede had de provinciale overheid waarschijnlijk simpelweg kunnen uitzitten, zoals ze eigenlijk altijd doet, maar na de gewelddadige rellen veroorzaakt door de verdachte verdrinkingsdood van een meisje vorig jaar was een efficiënter optreden, dacht zij, wellicht raadzaam. In een verrassende stap werd besloten een onderzoeksteam samen te stellen bestaande uit kritische internetters. Uit duizend vrijwilligers werden vijftien representanten gekozen. ‘We nodigen bloggers uit om de zaak nader te bekijken en hopen dat ze hun eigen conclusies trekken die ze verspreiden naar zo veel mogelijk mensen’, zei Wu Hao, de provinciale propagandachef die het allemaal bedacht. ‘Dit is de eerste keer in Yunnan en zelfs in China dat bloggers wordt gevraagd deel te nemen aan een onderzoek. Ervaringen uit het verleden leren dat twijfels binnen de internetgemeenschap niet verminderen naarmate de tijd vordert. In werkelijkheid nemen ze toe.’
In de onbuigzame dictatuur van de Volksrepubliek een verbluffend staaltje publieksparticipatie. Een reuzensprong naar openheid van bestuur en zelfs democratie, zou je denken. Dat waren ook de aanvankelijke reacties. Van dat enthousiasme bleef echter weinig over nadat de ervaringen van de onderzoekers bekend werden. Want veel verder dan de deurmat van de gevangenis kwamen ze niet. De hoofdverdachte die Li zou hebben toegetakeld, kregen ze niet te spreken, de cipiers die op de fatale dag werkzaam waren evenmin. Zelfs de opnames van de beveiligingscamera’s bleken plotseling topgeheim en mochten niet worden bekeken. Als er überhaupt van een echt onderzoeksteam gesproken kon worden, zo bleek bovendien. Want na wat naspeuringen van internetters bleken de vijftien verkozenen vrijwel allemaal mediaprofessionals te zijn. Staatsmediaprofessionals welteverstaan. Een groep die is gemarineerd in de politiek correcte noodzaak van welbevindelijk nieuws.
Allemaal wat teleurstellend, maar propagandachef Wu Hao wil van geen mislukking horen. ‘In de toekomst organiseren we dit vaker als de wet het ons toestaat, zodat niemand hoeft te raden naar de werkelijke toedracht van incidenten’, zei hij vorige week. Die positieve benadering lijkt evenwel door weinigen in China te worden gedeeld. Volgens een internetenquête zegt 86 procent van de respondenten nog altijd geen geloof te hechten aan de officiële versie van de gebeurtenis.
ANNE MEIJDAM

Het verhevene
Johannesburg – Zuid-Afrika gaat woelige tijden tegemoet: eerst de verkiezingen op 22 april en volgend jaar juni/juli het WK voetbal. Dat laatste betekent dat alle stadions op tijd afgebouwd moeten zijn, dat de kwaliteit van het openbaar vervoer gigantisch moet verbeteren en dat de veiligheid van al die duizenden buitenlandse bezoekers moet kunnen worden gegarandeerd. Vijftien wedstrijden, waaronder de opening en de finale, worden gespeeld in Johannesburg. Waarschijnlijk met het oog op alle potentiële belangstelling is er de afgelopen maanden een hele reeks boeken verschenen over dat mijnwerkerskampement dat in ruim honderd jaar is uitgegroeid tot een miljoenenmetropool waaruit die rauwe, hebzuchtige frontier-mentaliteit nooit is verdwenen. Johannesburg, Joburg, Josie, Egoli, de stad van goud, van dromen en decepties.
Een van die boeken, Johannesburg. The Elusive Metropolis (met daarin een hoofdstuk van ondergetekende), werd onlangs met de nodige bombarie gepresenteerd op de Universiteit van Witwatersrand. Gastsprekers waren twee van de beroemdste inwoners: schrijfster Nadine Gordimer en beeldend kunstenaar William Kentrigde, die ook verantwoordelijk was voor de indringende omslag. Beiden vertelden over ‘hun’ ongrijpbare metropool. De inmiddels 85-jarige Gordimer beschouwde als kind dat opgroeide in het nabijgelegen Springs Johannesburg als ‘Mekka, Londen, de wereld’. Ze verhuisde in 1948 (het geboortejaar van apartheid) naar Johannesburg en kreeg er zwarte vrienden. Samen met haar echtgenoot Reinhold Cassirer lapte ze de apartheidswetten aan haar laars. ‘Joburg was de plek om te wonen: gespannen, levendig, vol botsingen. Dat was de realiteit van apartheid.’
Kentridge ontpopte zich als liefhebber van het absurde. Hij begon zijn betoog met een beschrijving van een foto van een groep woedende mannen die vorig jaar Afrikaanse immigranten te lijf gingen. Onder de moordwapens was ook een grote houten giraffe, het soort dat toeristen graag als souvenir aanschaffen. En kijk naar de hekken om onze huizen, vervolgde Kentridge. In de jaren zestig was er alleen gaas, vervolgens werden dat betonnen platen, daarna kwam er prikkeldraad bovenop, uiteindelijk gevolgd door elektrische bedrading. ‘En inmiddels hebben de veiligheidsmaatregelen zich ook in horizontale richting uitgebreid, met hokjes voor gewapende wachten.’ Iedere dag, vervolgde Kentridge, voelt alsof je een oorlogsgebied betreedt. ‘Bij bijna elk stoplicht staat iemand je op te wachten. Wat doe je? Geef je geld? En heeft die persoon onder de krant die hij vasthoudt een bougie? Een pistool? Er is een onderstroom van ongelooflijk geweld.’
En toch is het ook een fantastische, fascinerende stad. Alleen is het nagenoeg onmogelijk om die magie in woorden te vatten. Kentrigde deed toch een poging. ‘Hier ontbreken de kerken en paleizen waar andere metropolen mee pronken. Maar onze verbintenis met het verhevene zijn de kathedralen van onweerswolken en bliksem, ieder jaar, iedere zomer.’
Helaas is het hartje winter als het WK voetbal hier plaatsvindt, dus de voetbalfans zullen het verhevene op de velden moeten zoeken.
FRED DE VRIES
De reset-knop
Moskou – Deze week ontmoet de Russische minister van Buitenlandse Zaken zijn Amerikaanse collega voor het eerst, in Egypte. Hillary Clinton en Sergei Lavrov zullen elkaar daar de vriendschap verklaren. Na de oorlog tussen Rusland en Georgië vorig jaar verslechterde de toch al niet zo goede verhouding, dus is het nu tijd voor change. Wie weet wat er voor moois opbloeit tussen een vooruitstrevende Amerikaanse regering en Rusland wanneer ze weer gaan praten over de diplomatieke klassieker ‘nucleaire wapenreductie’?
Punt is alleen dat de regering van Obama, alle progressieve exposés over internationale samenwerking en verandering ten spijt, een ondubbelzinnige koers ten opzichte van Rusland is gaan varen. Ondubbelzinnig stevig om precies te zijn. Toen enkele weken geleden de Amerikaanse vice-president Joe Biden sprak over de relatie tussen de beide landen, hoorde iedereen hem zeggen dat het tijd was om op de ‘reset-knop’ te drukken. We laten het verleden rusten en gaan constructief praten, leek diens boodschap. Maar het ontging in Rusland niemand dat hij in datzelfde praatje uitdrukkelijk ontkende dat Rusland een ‘invloedssfeer’ had, dat wil zeggen dat Rusland zich – wat Amerika betreft – niet mag bemoeien met zijn buurlanden. Met gefronste wenkbrauwen vragen ook gewone Russen zich af waarom zij niet eens hun eigen mensen mogen redden van de Georgiërs, terwijl er van Afghanistan tot Kirgizië Amerikaanse troepen rondlopen langs de Russische grens. De recente benoeming van politicoloog Michael McFaul tot chef van Obama’s Ruslandpolitiek maakt snel grotere vriendschap ook niet aannemelijk: deze hardliner pleitte in boeken en artikelen de afgelopen jaren weliswaar voor meer dialoog tussen Amerika en Rusland, maar de inzet daarvan is wat hem betreft meer Russische democratie.
Dat is een boodschap die in veel Russische oren klinkt als het Amerikaanse imperialisme dat leidde tot de wantoestanden van de Abu Ghraib-gevangenis en de aanhoudende chaotische revolutie in Oekraïne. De ernstig door financiële crises geplaagde Russische regering zal de Amerikanen dus met stevige reserve tegemoet treden.
Daar komt nog bij, zo merkte de zakenkrant Kommersant afgelopen maandag terloops op, dat zowel Amerika als Rusland het afgelopen decennium nogal heeft ingeboet aan diplomatieke onderhandelingskwaliteit. Beide landen hadden de afgelopen jaren regeringen die hun doelen op andere manieren nastreefden dan via overleg. Geweldsvarianten hadden de voorkeur. Veel diplomatieke ervaring die nodig is om stukje bij beetje een verdrag te sluiten is weggelekt. Het zal daarom nog minstens een jaar duren voor we echt iets nieuws horen over vermindering van het aantal kernwapens.
MENNO HURENKAMP