Dikke algen

In Den Haag

Is een retourtje-Spitsbergen ook nodig voor Rutte en Buma? Angst voor een boze achterban weerhoudt hen van klimaatbeleid, maar die angst is steeds meer onterecht.

Het is natuurlijk een gotspe. Topmanagers die gezamenlijk naar Spitsbergen reizen om pas als ze met eigen ogen zien hoe het ijs daar in rap tempo smelt, zich te realiseren dat er wat gedaan moet worden aan de CO2-uitstoot van hun bedrijven. Zodat we hier niet binnen de kortste keren de dijken moeten verhogen, omdat de zeespiegel nog harder stijgt.

Ik hoorde op de radio de NS-topvrouw zeggen hoeveel indruk die smeltende gletsjers hadden gemaakt. Ze kreeg er nog complimenten van de verslaggever voor ook. En ik maar denken dat topmanagers een ruime blik op de wereld hebben, kranten lezen, informatieprogramma’s volgen, wel eens de klimaatwaarschuwingen van Al Gore, voormalig vice-president van de VS, hebben gehoord, en ook nog eens mensen in dienst hebben die dit soort informatie voor hen bijhouden en hen kort en bondig bijpraten. Ik gun poolreiziger Bernice Notenboom de aandacht die ze met dit uitje kreeg voor haar 2-gradenexpeditie, maar het leek mij toch vooral een snoepreisje.

Nu maar hopen dat de vele media-aandacht, dan toch in ieder geval effect heeft op de onderhandelaars van de partijen die op het Binnenhof overleggen over een nieuw regeerakkoord. d66-leider Alexander Pechtold en zijn GroenLinks-collega Jesse Klaver hebben dit reisje overigens niet nodig, die zijn al overtuigd van de noodzaak van een voortvarender klimaatbeleid. Het is vooral cda-leider Sybrand Buma die toch maar eens goed moet luisteren naar de topvrouw van de NS. Of misschien zelf eens naar Spitsbergen moet reizen, om met eigen ogen te zien hoe het poolijs smelt. Want als we zo doorgaan zal er ergens tussen 2020 en 2050 gedurende de zomermaanden totaal geen ijs meer zijn.

Het cda is niet bepaald een actief en enthousiast pleitbezorger van vergroening, minder CO2-uitstoot, het bestrijden van de opwarming van de aarde of noem het gewoon klimaatbeleid. Het rentmeesterschap, ‘een besef van verbondenheid tussen de generaties’ zoals het cda een van zijn uitgangspunten zelf omschrijft, kan nog wel wat aandacht en beleid gebruiken, zodat het niet bij dat ene loze woord blijft. Want Buma hoorde je er verder in de verkiezingscampagne niet over. Bewust niet, bang om kiezers af te schrikken.

vvd-leider Mark Rutte moet dan ook maar mee naar Spitsbergen – als dat de enige manier is om mensen het licht te doen zien – want ook bij de liberalen lopen ze niet echt warm voor maatregelen die zorgen voor een beter klimaat. Ook dat is uit angst, vooral voor boze automobilisten en verongelijkte ondernemers.

Ondernemers hebben geen poolexpeditie meer nodig

Maar die angst is steeds meer onterecht. Zo was die poolexpeditie onnodig, want ondernemend Nederland wil inmiddels wél graag dat de overheid klimaatbeleid ontwikkelt. Ondernemers willen dan echter wel klimaatbeleid dat niet om de zo veel jaar verandert en dat – zoals dat zo mooi heet – een gelijk speelveld creëert. Zonder eerlijke spelregels zal een bedrijf niet gauw investeren in nieuwe en schonere productiemethodes. Want als een ander bedrijf goedkoop en vuil kan blijven produceren, is er sprake van oneerlijke concurrentie.

Dat eerlijke speelveld moet ook gelden voor de verdeling van de kosten van klimaatbeleid over de inkomensgroepen. Het zijn degenen met de laagste inkomens die relatief gezien het meeste moeten gaan betalen, aldus een recent onderzoek in opdracht van Milieudefensie. Als een nieuwe regering daar geen rekening mee houdt, zullen de armste Nederlanders in euro’s dan wel minder kwijt zijn aan klimaatkosten dan de rijksten, maar relatief kan dat oplopen tot zeventien procent van hun inkomen. Boven op de vaste lasten die ze toch al hebben.

Maar ook daar kunnen de onderhandelaars op het Binnenhof rekening mee houden. Ze overleggen toch over een nieuw belastingstelsel, een stelsel waarin alle in de loop der jaren erin geslopen regeltjes en uitzonderingen weer eens zijn opgeschoond. Een eerlijke inkomensverdeling kan niet alleen GroenLinks aanspreken, ook het cda moet daarvoor voelen. De achterban waarvoor het zegt op te komen, zal het anders te veel in de portemonnee voelen. En dat zal tot nieuwe boosheid leiden.

Mocht het dan komen tot het beprijzen van de kilometers die een auto rijdt, dan stel ik voor ook de gevlogen kilometers te gaan belasten. Schiphol kan de drukte niet aan, zo goedkoop is vliegen tegenwoordig. Misschien helpt het als er eindelijk eens een gelijk speelveld komt in de vervoerswereld en ook op de kerosine voor vliegtuigen accijns wordt geheven. Ik durfde niet verder terug te zoeken, want als je weet dat in 1995 toenmalig pvda-minister van Milieubeheer Margreeth de Boer dat al voorstelde, wil je eigenlijk niet meer horen dat de vliegtuigindustrie deze belasting nog veel langer al vakkundig bestrijdt.

Is klimaatbeleid alleen zorgelijkheid en soberheid? Allerminst. Nederland opende deze week een gigantisch windmolenpark ten noorden van de Waddeneilanden. De aanleg daarvan was duur, maar zo gaat dat als er iets nieuws moet gebeuren. De volgende windmolens zijn al veel goedkoper.

Ook kunnen we mogelijk gaan rijden en vliegen op dikke algen. Jawel, algenolie. De dikke alg, een boek van Peter Mooij, legt het allemaal uit. Iets meer zon dan hier in Nederland zou fijn zijn. Algen houden van zon. Maar het vervoeren van die olie vanuit zuidelijker landen op voertuigen die rijden of vliegen op algenolie is dan de oplossing. Misschien kan Mooij de topmanagers uitnodigen voor een ritje op de speciale motor die al op dikke alg rijdt. Gewoon op het Nederlandse strand, waar die motor al heeft proef gereden.